Tagarchief: architectuur

ROCview

Uitzicht vanuit het ROCLeiden [in aanbouw] op het Stationsplein-Zeezijde.

Een gemiste kans: de Leidse Architectuurprijs 2011

Zaterdag 25 juni werd op de Dag van de Architectuur, voor de eerste keer de Leidse Architectuurprijs uitgereikt. Een vakjury had tien Leidse gebouwen die recent in gebruik zijn genomen, genomineerd. Het publiek kon via internet stemmen op één van deze  gebouwen. Winnaar werd de renovatie van de Sterrewacht door het Leidse architectenburo Veldman, Rietbroek, Smit.

De Sterrewacht is een belangrijk gebouw in de Leidse cultuurhistorie maar is in de loop der tijd zwaar verwaarloosd. Mede dankzij een rijkssubsidie van € 2,8 miljoen kon het rijksmonument worden gerenoveerd. En inderdaad het resultaat is prachtig en een absolute aanwinst voor de stad. Maar is deze renovatie ook de eerste Leidse Architectuurprijs waard?

Er staan in Leiden ongeveer 3000 monumenten. De Leidse historische binnenstad is misschien wel de belangrijkste kwaliteit van de stad en een ‘unique selling point’ voor het aantrekken van toeristen, bedrijven en instellingen en daarmee een motor van de lokale economie. Terecht wordt dit cultuurhistorisch erfgoed goed bewaakt en wordt er in de meeste gevallen geïnvesteerd in het behoud en versterken hiervan.

Maar Leiden is meer dan een historische binnenstad die geconserveerd moet worden. Leiden is ook de Stad van Ontdekkingen, een moderne stad die in ontwikkeling concurreert met andere steden in de Randstad, Nederland en Europa.  Een stad die, als zij wil meedoen in deze globale concurrentiestrijd, moet meegaan met haar tijd en daar zelfs op vooruit moet lopen. De Leidse kenniseconomie vraagt om een innovatieve en een vooruitstrevende stadscultuur.

Leiden stond nooit echt bekend om de kwaliteit van haar moderne architectuur. In de meeste architectuurgidsen over hedendaagse architectuur komt Leiden nog niet voor. Maar met de recente ontwikkeling van de woonwijken Roomburg en Nieuw Leyden, het Bio Science Park en enkele grotere gebouwen is de kwaliteit van de Leidse moderne architectuur de laatste jaren enorm  toegenomen.

De bedoeling van de Leidse Architectuurprijs is om deze kwaliteit van de moderne architectuur in Leiden in de publiciteit te brengen. Zo kan Leiden laten zien dat zij niet alleen een conserverende maar ook een vooruitstrevende stadscultuur heeft. Het is dan ook jammer dat de Sterrewacht door de vakjury genomineerd is  voor de Leidse Architectuurprijs. De Sterrewacht is een mooi project maar het is geen goede ambassadeur voor de moderne architectuur van Leiden. Daarmee is deze eerste Leidse Architectuurprijs een gemiste kans en een verkeerd signaal naar de buitenwereld. 

foto’s via site surveymonkey

Nieuw Leyden 9

Nieuw Leyden 1, Nieuw Leyden 2, Nieuw Leyden 3, Nieuw Leyden 4, Nieuw Leyden 5, Nieuw Leyden 6,Nieuw Leyden 7, Nieuw Leyden 8

‘Nieuw Elan’ in de Mirakelsteeg

Geheel onterecht was er weinig aandacht in de Leidse media over het verheugende feit dat woningcorporatie Portaal in maart 2011 de prijsvraag ‘Nieuw Elan’ won met het ontwerp van Han Dijk, Bart Schrijnen en Emile Revier voor de transformatie van de Mirakelsteeg in Leiden. Het is namelijk een geweldig goed plan dat verdere uitwerking verdient. Het ontwerp kan, als het wordt uitgevoerd, een schoolvoorbeeld worden van succesvol binnenstedelijk bouwen in Leiden.

De ontwerpwedstrijd was uitgeschreven door de woningcorporaties Haag Wonen, Mitros, Com•wonen, Portaal en het Stimuleringsfonds voor Architectuur (SfA). Deelname aan de prijsvraag stond open voor jonge architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, planologen, sociaal geografen, stadssociologen en deskundigen op het vlak van bewonersparticipatie. De opdracht was om op een vernieuwende, kwalitatieve en gedurfde manier een nieuwe toekomst te schetsen voor buurten uit de jaren ’70 en ’80.

De Mirakelsteeg ligt in het centrum van Leiden, achter de Lange Mare. Het is zo’n typische 70’er – 80’er jaren stadsvernieuwingsbuurt, zoals die er zoveel zijn in Leiden. De architectuur is van matige kwaliteit, er wordt alleen gewoond en geparkeerd en de inrichting van de openbare ruimte is weinig aantrekkelijk. Het ontwerpteam  Dijk, Schrijnen en Revier heeft de locatie bijna chirurgisch bestudeerd en maakt van de Mirakelsteeg weer een levendige, groene en aantrekkelijke buurt: Auto’s verdwijnen onder een groen parkeerdek, bestaande huizen worden energiezuinig gemaakt, de huidige structuur wordt verdicht door het afmaken en toevoegen van huizen en er komt weer een buurtwinkel op de hoek.

Het ontwerp voor de Mirakelsteeg is ook interessant omdat het als voorbeeld kan dienen voor de transformatie van andere stadsvernieuwingsbuurten in het centrum van Leiden. Kortom een fantastisch plan dat laat zien dan met veel creativiteit binnenstedelijk bouwen niet alleen meer aantrekkelijkere woningen oplevert maar ook een  mooie en groene leefomgeving.

‘LeidsVerdichten’ / Apothekersdijk

‘case-study’, Apothekersdijk

Wat gebeurt er als we het bestemmingsplan en beeldkwaliteitplan even loslaten en op micronivo gaan kijken in een willekeurige straat? Verbetering  met 10% meer vloeroppervlak [overheidsbeleid] en 40-80% [genoemd als haalbaar in publicatie prachtig compact NL van rijksadviseurs] verdichten wordt onderzocht.

De serie ‘LeidsVerdichten’ gaat in op de problematiek van de huidige stedenbouw. Deze problematiek is drieledig.  Ten eerste is er de oproep van de rijksoverheid om binnen de bestaande stadsgrenzen te verdichten / intensiveren. Meer bouwen op minder grond. Bouwen blijft nodig ondanks gelijkstand danwel krimp in sommige gemeentes qua inwonertal omdat er nog groei zit in de benodigde kuubs per persoon. Interessante case-studie, want hoe doen we dat in zo’n oude stad als Leiden. Groeien en bouwen in één van de meest dichtbebouwde binnensteden van Nederland zonder uitbreidingsmogelijkheden? Daarnaast is er hernieuwde waardering voor de bestaande bouw uit het oogpunt van duurzaamheid. Wegwerparchitectuur,  waarin gebouwen minder dan 50 jaar meegaan, kan niet meer worden geaccepteerd. Het hergebruik van bestaande gebouwen is in basis extreem veel duurzamer dan welke sloop-nieuwbouwvariant dan ook. Voorwaarde is wel dat deze gebouwen functioneel bruikbaar zijn en dat de gebouwen kwaliteit hebben en / of een bepaalde cultuurhistorische waarde.

apothekersdijk leiden, bestaand, verdicht met 10% en 40% meer oppervlak