Tagarchief: park

Redt elke stadsboom jaarlijks één leven?

Bomen hebben vele positieve effecten, zoals de hier eerder genoemde effecten op onze geestelijke gezondheid en de luchtkwaliteit. Hoewel de temperatuur al maanden ondergemiddeld is, wil ik nogmaals schrijven over een derde positief punt van bomen, namelijk verkoeling.

Bomen zorgen voor verkoeling in de stad, of misschien correcter: minder opwarming. Het blijkt namelijk dat een stad gemiddeld een paar graden warmer is dan het platteland daarbuiten. Dit komt door verschillende effecten, maar kort gezegd komt het er op neer dat de stedelijke omgeving met veel steen en asfalt meer straling van de zon absorbeert en die warmte ook langer vasthoudt. Bomen zorgen niet alleen voor schaduw, maar verdampen ook water net zoals wij zweten. Een boom heeft daardoor een aanzienlijk effect op de omgeving. Eén boom geeft het verkoelend effect van tien airco’s las ik ergens. Een rare vergelijking want een airco maakt het binnen koeler, maar blaast buiten juist warme lucht uit waardoor het daar nog warmer wordt en op de lange termijn wordt door extra CO2 in de lucht zelfs de hele aarde er warmer van.

Hitte-eiland   (bron: arborday.org)

Niet alleen aan de luchtvervuiling gaan mensen dood, ook door hitte. De meeste mensen zullen zich de hittegolf in Europa van 2003 niet herinneren als een dodelijke natuurramp. Dat is niet omdat er in Nederland maar 1500 van de 70 000 doden vielen, maar omdat hitte een sluipmoordenaar is. Als zwakke mensen zoals ouderen tijdens een hittegolf overlijden, zijn we geneigd dat toe te schrijven aan hun zwakte. Toch blijkt uit de statistieken dat deze mensen anders vaak nog jaren langer hadden kunnen leven.

Hittegolf 2003   (bron: wikipedia.org)

Gemiddeld is het in Leiden 3,2 graden warmer dan daarbuiten. In één op de 20 gevallen is het zelfs meer dan 5,6 graden warmer. Genoeg reden dus om het huidige aantal bomen te behouden of toe te laten nemen. Er is een regel dat voor iedere gekapte boom een nieuwe geplant moet worden. Dit wekt echter ten onrechte de indruk dat het prima is om bomen te kappen, als je ze maar elders weer bijplant. Afgezien van het feit dat een boom ook emotionele waarde heeft, werkt dat niet zo. Een bos met compensatiebomen heeft een ander effect dan verspreide bomen en een kleine net aangeplante boom geeft natuurlijk minder verkoeling dan een grote oude.

Kleine nieuwe bomen   (bron: politiekdelft.nl)

Bij herinrichtingsprojecten worden steevast eerst alle bomen omgezaagd om na de herinrichting (soms op vrijwel dezelfde plekken) weer nieuwe bomen te planten. Het duurt jaren voor z’n nieuwe boom weer enige omvang heeft. Toen ik in 2000 daarop wees als lid van de studentenraad bij de herinrichting van de campus van de TU Delft, werd ik door medestudenten uitgelachen. Dus legde ik uit dat dat geen loze emotionele reactie op de tijdelijke kaalheid is, maar dat er vaak zo snel al weer heringericht dat je een aanzienlijk deel van de levensduur van de inrichting met een kaal stadsbeeld zit. Soms wordt zelfs een boom al lang voor deze groot deze al weer omgezaagd voor de volgende herinrichting. Ik geloof graag dat mijn pleidooi ervoor gezorgd heeft dat een groot deel van de oude bomen is behouden toen jaren later de hoofdweg door de campus samen met de enorme parkeerplaatsen werden opgebroken en omgevormd tot één groot park.

Mekelpark   (bron: tudelft.nl)

Een vierde positief effect van bomen in de stad is het luwen van de wind. Hoewel een boom die de strijd met de wind verliest ook wel eens een slachtoffer maakt, is het aantal mensen dat door afwaaiende dakpannen geraakt wordt waarschijnlijk ook lager door stadsbomen. Kortom, niet iedere boom redt jaarlijks een leven, maar gemiddeld waarschijnlijk heel wat meer dan 1 leven per jaar.

Maandagbijdrage van Jochem Lesparre

Advertenties

Elke stadsboom redt jaarlijks een leven

Bomen SingelGroen heeft een positief effect op het psychologisch welzijn van mensen. Eerder verwees ik op deze site al naar een artikel over de manier waarop groen ons helpt effectief te herstellen van vermoeidheid en stress. Uit Amerikaans onderzoek blijkt nu dat groen nog veel meer positieve effecten heeft.

De Amerikaanse dienst voor Bosbeheer deed onderzoek naar de invloed van stadsbomen op de gezondheid. Ze keken hierbij vooral naar de concentratie van fijnstof in steden zoals Atlanta, Boston, New York en San Francisco. Wat bleek: fijnstof leidt tot allerlei gezondheidsklachten (longontsteking, aderverkalking, hartaandoeningen), maar stadsbomen kunnen deze klachten aanzienlijk verminderen.

De bomen halen het schadelijke fijnstof uit de lucht, en zorgen zo voor een schonere en gezondere leefomgeving. Elke boom redt hierdoor jaarlijks één leven. In New York genereren stadsbomen op die manier zelfs 60 miljoen dollar aan waarde, met name door hun positieve invloed op de volksgezondheid.

Wanneer burgers of politiek zich opwinden over het verdwijnen van bomen  en groen worden deze mensen vaak afgeschilderd als koppige treehuggers. Laten we dat met z’n allen niet meer doen. Er ligt voldoende bewijs op tafel dat groen een zeer belangrijke rol speelt in de stad, en van vitaal belang is voor haar inwoners. Opkomen voor groen is daarom geen gezeur, maar getuigt juist van een holitische kijk op de stad, waarin een hoge kwaliteit van leven voorop staat.

Bron: MO.be

Bijdrage van Simone Pekelsma (@simonepekelsma)

Stad van parken, cultuur, en vooruit…tapas

De afgelopen dagen was ik in Madrid. Ik had me voorgenomen me eens niet te verdiepen in stedelijke ontwikkeling, nieuwe culturele venues of interessante stadswijken, maar gewoon te genieten van mijn omgeving. Voor een groot deel is dat gelukt. Ik heb in lange tijd niet zoveel tapas gegeten als afgelopen weekend, en ook het aantal bezochte terrassen lag wat hoger dan mijn gemiddelde in Leiden. En toch heb ik het niet helemaal kunnen laten, en heb ik me wel weer degelijk ondergedompeld in enkele stedelijke projecten. De meest indrukwekkende – en toeristisch interesssante – wil ik vandaag graag met jullie delen…

Retiro ParkHet Retiro Park

Madrid is een van de meest groene steden van Europa. Dat blijkt niet alleen uit de cijfers, maar wordt ook direct duidelijk als je er bent. Het Retiro Park is wat mij betreft een van de mooiste parken van de wereld. Het combineert groen met historisch interessante gebouwen, terrassen, sport faciliteiten, publieke activiteiten en honderden – al dan niet duizenden – plekken om lekker te liggen luieren. In het park hangt een heerlijk rustige en gemoedelijke sfeer, maar het is er absoluut niet saai. Het park is goed ontsloten, en makkelijk bereikbaar met de bus en de metro. Ik durf het bijna niet te zeggen, maar zou het Retiro Park misschien wel eens perfect kunnen zijn?

Madrid RioMadrid Río

Ooit was het gebied rondom de Manzaranes rivier een onaantrekkelijker plek. Een snelweg liep aan beide zijden parallel aan het water, en ontnam daarmee de Madrilenen alle lust om dit deel van de stad te bezoeken . De flats naast de snelweg fungeerden ongeveer als roetfilter, en werden daarom ook niet bepaald gezien als aantrekkelijke woonlocatie. Van dit alles is nu echter niets meer te zien of te merken. Voor het project Madrid Río is de snelweg ondertunneld, en is langs de rivier een 10 kilometer lange boulevard aangelegd met sportvelden, kiosken en groenstroken. Tegenwoordig rijden er geen auto’s meer, maar is er volop ruimte voor voetgangers, hardlopers, fietsers en mensen op rolschaatsen en skates. De flatgebouwen die ooit uitkeken op de drukke autoweg, hebben nu een prachtig uitzicht over een groen park dat zich zowel links als rechts kilometers uistrekt…

Matadero_MadridMatadero

In Leiden werd het slachthuis omgetoverd tot de woonwijk Nieuw Leyden. In Madrid werd het monumentale slachthuis uit 1911 omgebouwd tot het Matadero centrum voor hedendaagse kunst en cultuur. Tegenwoordig kan je er terecht voor films, muziek, theater, lezingen, cursussen en natuurlijk heerlijke hapjes en drankjes. Er is zelfs een botanische tuin op het terrein. Vanaf Matadero loop je zo de boulevards van Madrid Río op, dus als je wil zou je al skeelerend een film kunnen bekijken, tapas kunnen eten, om je weg daarna al koffie drinkend te vervolgen naar het volgende metrostation. Wat wil een mens nog meer? 🙂

Bijdrage van Simone Pekelsma (@simonepekelsma)

Hersenmoe? Op naar het park!

Er is al enige tijd bewijs voor het feit dat het vermogen van ons brein om kalm en geconcentreerd te blijven beperkt is. Het lawaai en de hectiek van de stad kunnen zelfs leiden tot een soort van hersenvermoeidheid. In deze staat van zijn wordt men snel afgeleid, vergeetachtig en vluchtig. Niet echt prettig dus. Gelukkig laat nieuw onderzoek uit Schotland nu zien dat deze hersenvermoeidheid makkelijk opgelost kan worden door het maken van een wandeling in het park.

parkgras

Volgens de Schotse studie is het aan te raden om tijdens het werk af en toe een pauze te nemen en een klein wandelingetje te maken in een groene omgeving. Zelfs het bekijken van groen vanuit een gebouw zou al een positief effect hebben op onze mentale gesteldheid. Met andere woorden: groen helpt ons effectief te herstellen van vermoeidheid en stress, en maakt ons kalmer en geconcentreerder.

In Leiden hebben we gelukkig al veel mogelijkheden om in het park te wandelen en lekker tot rust te komen. Bovenstaand onderzoek laat echter zien dat je van groen eigenlijk nooit genoeg kunt hebben. Ontwikkelingen zoals het Singelpark, de Kweektuin Singelpark en de samenstelling van het Leidse bomenboek zijn dus niet alleen ‘leuk’, maar dragen ook sterk bij aan onze gezondheid, ons geluk en welbevinden. En daar gaat het natuurlijk om…

Meer weten? Lees het artikel ‘Easing Brain Fatigue with a Walk in the Park’ in The New York Times.

Bijdrage van Simone Pekelsma (@simonepekelsma)

Langste park van Nederland

Gelukkig zijn er wel al wat plannen voor meer groene ruimte in Leiden. Zo is er bijvoorbeeld het plan voor het “langste park van Nederland” om alle parken langs de singel rond de binnenstad aan elkaar te koppelen.

Kaart van het langste park van Nederland op de website van de gemeente

In eerste instantie lijkt dit misschien een beetje flauw, want op sommige plaatsen is er eenvoudigweg geen ruimte en zal het “park” niet meer dan een paar meter breed zijn. Een van die plaatsen is de Jan van Houtkade (waar de enige overgebleven toren van de stadsmuur staat die de Spanjaarden nog buiten gehouden heeft).

Jan van Houtkade in Google Maps Streetview

Nu staan er vooral geparkeerde auto’s aan weerszijde van een doorgaande weg. In het plan verdwijnen het vrijliggende fietspad en de parkeerplaatsen aan de zuidkant van de weg. Wat net genoeg ruimte oplevert om van een park te kunnen spreken.

Plan voor Jan van Houtkade in Visiedocument (pdf-bestand 15 MB)

Wie de moeite neemt om het talud naar de singel een stukje af te lopen zodat de geparkeerde auto’s aan het gezicht ontrokken worden kan nu al zien dat het een mooi groen stuk van de 6 km lange wandeling rond de binnenstad kan worden.

Jan van Houtkade

Nu komt daar nog bijna niemand, behalve zij die er iets te zoeken hebben zoals een bootje, kastanjes of (zoals ik) vlierbessen, waar je jam met een heel typische smaak van kan maken (en me doet denken aan m’n opa, die er dol op was).

Vlierbessenjam

Bijdrage van Jochem Lesparre