Tagarchief: Singelpark

Singelpark parel van Leidse geschiedenis én toekomst

SingelparkHet spant erom als het gaat om de ambitieuze plannen voor het Singelpark. In haar Perspectiefnota 2013-2016 schrijft de gemeente dat er wél voldoende financïele middelen zijn om het park aan te leggen, maar dat er op dit moment niet voldoende geld beschikbaar is om het beheer van het park te dekken. De gemeente wil daarom minstens een jaar wachten met de aanleg. De Vrienden van het Singelpark – Leidse burgers die het park een warm hart toedragen – zijn teleurgesteld.

“Er is op dit moment veel enthousiasme en energie in de stad om het Singelpark tot een succes te maken,” schrijven de Vrienden in een brief aan de gemeente. Deze energie zou direct omgezet moeten worden in positieve actie, in plaats van nog een jaar te wachten, is de overduidelijke boodschap.

Ook Leids historicus Cor Smit is het daar mee eens. Dinsdagavond gaf hij bij de Leiderdorpse Kunstkring een lezing over de geschiedenis van de Leidse Singels, en de plannen voor het Singelpark. Als lid van StadsLab is hij al een aantal jaar actief betrokken bij het Singelpark. Hij weet daarbij als geen ander het verleden en de toekomst van de Singels te verbinden. Na zijn presentatie was het wel duidelijk. Als het aan de aanwezige dames en heren lag, was het park gisteren al gebouwd!

De bewogen geschiedenis van de Singels
De Singels werden uiteraard aangelegd ter verdediging van de stad. Er gebeurde echter veel meer rondom en langs de Singels. Nadat de Spanjaarden verdreven waren dienden zich namelijk nog maar weinig vijanden aan. Al vanaf de middeleeuwen werden delen van de Singels gebruikt door veehouderijen, molens en zelfs voor de lakenproductie. De Singels kregen ook al vroeg een recreatieve functie. Vanaf 1592 werden er door de gemeente bomen geplant om de Singels te versieren. Er waren groente- en bloemenkwekerijen, die het gebied een prachtige plek maakten om te wandelen.

Vanaf de 19e eeuw vonden er echter veel veranderingen plaats langs de Singels. Napoleon wilde van Leiden een garnizoensstad maken, en liet kazernes en een arsenaal bouwen. Ook verplaatste hij begraafplaatsen van kerken in de binnenstad naar de stadsrand. Zo ontstonden er 5 begraafplaatsen langs de Singels, waarvan de Groenesteeg en de Katholieke begraafplaats nog steeds in tact zijn. Er kwam in die tijd ook meer aandacht voor tuinen en plantsoenen.
Zo werd in 1836 het Plantsoen geopend, en halverwege de eeuw de Hortus Botanicus. Wellicht kwam de behoefte aan groen door het feit dat er ook steeds meer grijs langs de Singels was verrezen, zoals de gas- en lichtfabriek, het slachthuis en de grofsmederij.

De Singels in onze moderne tijd
Vanaf de jaren 30 van vorige eeeuw veranderden de Singels pas echt dramatisch. Voorheen had men nog kunnen wandelen langs de buitenkant van de Singels. In de jaren 30 werden de Singels echter getransformeerd van wandelpad tot geasfalteerde rondweg. De auto werd steeds belangrijker, en dat werd ook duidelijk zichtbaar in de oude structuren van de stad. Halverwege de 20e eeuw kwamen er grootste plannen op tafel voor meer autowegen en flats in de binnenstad, waarbij de Singels onderbroken zouden worden. Wegens geldgebrek zijn die plannen echter (gelukkig) nooit gerealiseerd. Waren de plannen in die tijd wél uitgevoerd, dan hadden de Leidse Singels er vandaag de dag totaal anders uitgezien, en was het heel moeilijk geweest om nog een ononderbroken stadspark van ruim 6 kilometer te ontwikkelen.

Het Singelpark
Het idee voor een Singelpark is in de geschiedenis van Leiden meerdere keren voorbij gekomen. Het laatste initiatief kwam van StadsLab, de Leidse denktank die ook nadenkt over de transformatie van andere gebieden zoals de Lammermarkt, de Gas- en Lichtfabriek en de Breestraat. Samen met de gemeente en de Leidse bevolking ontwikkelden ze een vernieuwend plan met een hoog ambitieniveau. Het Singelpark moest niet alleen een groen gebied worden, maar ook een spannende plek waar allerlei activiteiten georganiseerd worden. De link tussen het heden en het verleden moest sterk blijven, en gebouwen zoals de Meelfabriek moeten geïntegreerd worden in het park. De Rotterdamse Landschapsarchitecten van LOLA en hun Zwitserse collega’s van Studio KARST werken momenteel samen aan een definitief ontwerp voor het Singelpark. Hun ontwerpen werden door Leidenaren als meest aantrekkelijk en aansprekend aangewezen.

Hoe nu verder?
Het laatste woord over het Singelpark is nog niet gesproken. Het park zal de komende tijd ongetwijfeld veel in de belangstelling staan. De Vrienden van het Singelpark hebben veel steunbetuigingen gehad, nadat het nieuws van de mogelijke vertraging openbaar gemaakt werd. Ondertussen blijft de organisatie in gesprek met de gemeente, en wordt er samen gezocht naar oplossingen.

Mensen die graag willen meedenken, meedoen of meebetalen met/aan het Singelpark kunnen zich vanaf vandaag melden bij de nieuwe website van Vrienden van het Singelpark: www.singelpark.nl 

De Perspectiefnota wordt komende weken besproken in de Leidse gemeenteraad en in de Raadscommissies. Op de website van de gemeente Leiden staat een overzicht van alle vergaderdata.

Bijdrage van Simone Pekelsma (@simonepekelsma)

Advertenties

Een dagje Arnhem: Sonsbeek en het Singelpark

Vrijdag 19 april was ik met een Leidse delegatie van raadsleden, voorzitters van wijkverenigingen, stadspartners en ambtenaren te gast in Arnhem. Vaste onderdelen van zo’n bezoek zijn altijd een gastvrije ontvangst op het stadhuis, enkele voorgelezen powerpoint presentaties over citymarketing en centrummanagement, gevolgd door een informatieve stadswandeling, een borrel en aansluitend een diner. Het zijn altijd hele gezellige maar zeker ook nuttige excursies. Het is altijd goed om te kijken hoe ze in een andere stad ‘het’ doen.

sonsbeek 1Het hoogtepunt van de excursie vond ik het bezoek aan Sonsbeek, een enorm stadspark, aan de rand van de binnenstad. We werden rondgeleid door Jeroen Glissenaar, de ‘Urban Forester’ en beheerder monumentale parken van Arnhem. Hij vertelde met veel kennis en enorme liefde over zijn ‘park’. Terecht, want Sonsbeek is prachtig.

Jeroen, de 'Urban Forester' van Arnhem

Jeroen, de ‘Urban Forester’ van Arnhem

Maar Sonsbeek is veel meer dan een mooi park. Uit alle verhalen van Jeroen werd mij duidelijk dat Sonsbeek het groene en sociale hart is van Arnhem. Het is dé plek waar Arnhemmers op mooie dagen naar toe gaan om te wandelen, te sporten, te eten, te zonnen, muziek te maken en nog veel meer. Het is ook de plek waar scholen naar toe gaan om buiten te gymen en lessen te geven. Het park is ook werkgever voor mensen die moeilijk een reguliere plek op de arbeidsmarkt kunnen vinden. Zij onderhouden het park, samen met veel vrijwilligers. Het park is een monument met een prachtige cultuurhistorische geschiedenis en trekt daarom ook veel bezoekers van buiten Arnhem. Er is veel horeca is het park en bedrijven uit de binnenstad verzorgen op mooie zomerdagen ‘park-catering’, van ijscokarren tot rijdende oesterbars.

De waarde van Sonsbeek voor de stad is dus enorm. Het maakt de stad groen en aantrekkelijk. Het is een verbindende sociale factor en is economisch van groot belang. Het is een reden voor bedrijven om zich in Arnhem te vestigen. Het is een reden voor mensen om in Arnhem te gaan wonen. Het is een reden om Arnhem te bezoeken.

Sonsbeek-2009-004blogHelaas hebben we in Leiden geen Sonsbeek. Het van der Werfpark en het Plantsoen zijn te klein en de Leidse Hout ligt te ver weg. Maar er is hoop: het Singelpark. Het Singelpark zou het Sonsbeek van Leiden kunnen worden. Sterker nog, ik denk dat het Singelpark nog spannender, mooier, spraakmakender en waardevoller kan worden dan Sonsbeek. Het zou goed zijn als de bij het Singelpark betrokken ambtenaren samen met de Vrienden van het Singelpark ook een dagje naar Arnhem gaan om zich te laten inspireren door de buitengewoon gedreven ‘Urban Forester’, Jeroen.

Luister hier naar een reportage van Sleutelstad over de excursie naar Arnhem.

Bijdrage van Walter van Peijpe

Kweektuin Singelpark = open!

Afgelopen vrijdag 5 april was de officiële opening van de Kweektuin Singelpark. Leidenaren en bezoekers van de stad kunnen binnenkort aan de kweektuin bomen en planten doneren die later een mooie plek krijgen ergens in het Singelpark. De kweektuin wordt ingericht op de Trafolocatie, een braakliggend terrein van ruim 2000 m2 op een prominente plek vlakbij Leiden CS. De gemeente Leiden droeg deze locatie vrijdag over aan de Vrienden van het Singelpark, die de kweektuin zullen gaan inrichten en beheren.

Kweektuin Singelpark 4

Ik voelde me vereerd om samen met wethouder Pieter van Woensel de eerste boom te mogen planten, een door de Leidse Hortus geschonken Sneeuwpeer. Ik was hiervoor gevraagd omdat met deze opening de GroenLinks motie ‘Tijdelijk gebruik’, die bij de behandeling van de herontwikkeling van het Stationsgebied in oktober 2012 was aangenomen, werd uitgevoerd.

De gemeente heeft in korte tijd de Trafolocatie geschikt gemaakt voor de kweektuin. Er is een sloot gegraven, een omheining geplaatst, er zijn paden gemaakt en de grond is ‘kweekrijp’ gemaakt. Na de opening gingen de Vrienden van het Singelpark meteen aan de slag met het planten van nog een paar bomen en met het uitzetten van de indeling van de tuin.

Kweektuin Singelpark 1

Wat mij het meest opviel bij de opening was dat de kweektuin meteen een positieve effect heeft op het voorheen troosteloze gebied. En dat terwijl het nu alleen nog maar omgeploegde grond is! Er waren spelende kinderen en volwassenen die werkten aan ‘hun’ kweektuin. De plek heeft vrijdag betekenis gekregen. Het is een plek geworden voor en door Leidenaren. Ik wens de Vrienden van het Singelpark heel veel succes!

Kweektuin Singelpark 3

Geplaatst door Walter van Peijpe