Door decentralisatie krijgt de gemeente steeds meer overheidstaken. Ik heb zo m’n twijfels of dat een goed idee is. Ten eerste leidt dat tot ongelijkheid in tarieven en voorzieningen en dat vind ik oneerlijk. Ten tweede vraag ik me af of de gemeente wel op alle terreinen de benodigde expertise in huis kan hebben. Ten derde is het gewoon minder efficiënt om in alle 408 gemeente dezelfde taak uit te voeren.
Een oplossing voor gebrek aan expertise en inefficiëntie is marktwerking. Een commercieel bedrijf is gemiddeld efficiënter dan de overheid, want alleen de meest succesvolle bedrijven overleven in de onderlinge concurrentie. Marktwerking is een soort evolutie en dat is al 3,7 miljard jaar de succesformule van al het leven op aarde. Dus moeten we voor onze sociale woningbouw, openbaar vervoer, afval inzameling, filebestrijding en ruimtelijke ordening en zelfs voor natuur- en landschapsbeheer de markt z’n werk laten doen, toch?
Nu is er alleen probleem. De markt leidt vaak tot negatieve bijverschijnselen zoals slechte werkomstandigheden in derdewereldlanden. Daar kan je de markt niet de schuld van geven, zo is de gangbare opvatting. Uit recent wetenschappelijk onderzoek blijkt echter dat marktwerking tot verwatering van morele standpunten leidt. Die nare bijverschijnselen zijn dus inherent aan marktwerking!
| Scienceartikel Morals and Markets Wat is het leven van een muis je waard als je in je eentje de keus moet maken? • 34% van de proefpersonen: €5 of minder • 46% van de proefpersonen: €10 of minder • 76% van de proefpersonen: €50 of minder En als je met anderen moet onderhandelen, wordt het dan anders door gedeelde verantwoordelijkheid, doordat je ziet dat anderen morele regels overtreden, of door focus op eigen gewin, want als jij het niet doet doet iemand anders het wel? • 76% van de proefpersonen: €10 of minder |
De evolutionaire succesformule van de marktwerking kunnen we benutten, maar dan moet we wel goed opletten waar dat tot nare “bijverschijnselen” leidt, zodat we daar ingrijpen en geen marktwerking toestaan of die beperken. Tot welke misstanden leidt of gaat marktwerking in de gemeentetaken leiden? Ik weet het niet. Jij wel?
Maandagbijdrage van Jochem Lesparre
Koen Haer
leidseruimte
Walter van Peijpe
LEIDSE RUIMTE 