Categorie archief: Uncategorized

Morslevend in de Stevensbloem

Vorige week zaterdag had ik de eer om het Stevensbloem-project van ‘Kunstcollectief Morslevend officieel te openen. De Stevensbloem, het winkelcentrum van de Stevenshof, zal in 2014 opgeknapt gaan worden. Tot die tijd neemt ‘Morslevend’ intrek in een leegstaande winkel. Van daaruit worden een jaar lang allerlei culturele en creatieve initiatieven voor en door bewoners georganiseerd. Het project is een initiatief van Winkeliersvereniging Stevensbloem, Cultuurfonds Leiden en Wijken voor Kunst.

foto:Chris de Waard [Sleutelstad]

Ik ben heel benieuwd wat er allemaal gaat gebeuren komend jaar. Kan kunst wijkbewoners weer enthousiast te maken voor hun winkelcentrum en kan het project een economische impuls aan de Stevensbloem geven? Ik denk het wel.

Ik denk dat de Stevensbloem, in de huidige vorm, wel zijn beste tijd gehad heeft. Het winkelcentrum is verloederd en er staan veel winkels leeg. De openbare ruimte is slecht ingericht en naast winkelen is er weinig te beleven Er moet iets radicaals gebeuren om er weer een aantrekkelijke en levendige plek van te maken. Het winkelcentrum moet een wijkcentrum worden! Een centrum voor en door de wijk. Ik denk dat ‘Morslevend’ hierbij kan helpen.

foto: blogspot Stevensbloem

Eén oplossing ligt voor het grijpen. De Stevensbloem ligt aan een prachtig park. Maar het park kan nog veel dichterbij komen, zelfs tot in het winkelcentrum. Een aantal winkels zouden daar samengevoegd kunnen worden tot een mooi wijkrestaurant met een prachtig terras in het park.

Ik weet zeker dat de bewoners van de Stevenshof, samen met ‘Morslevend’ iets moois kunnen maken van ‘hun’ Stevensbloem, iets dat misschien wel minder tijdelijk is dan een jaar.

[hier een reportage van de opening door Sleutelstad]

bijdrage van Walter van Peijpe

Klimaatklussen

Bouwvakmensen zijn het er over eens dat een flinke renovatie van bestaande woningen de beste stap is op weg naar verduurzaming van onze fysieke omgeving.

duurzaamrenoverenKerkrade

De praktijk is dat de meesten van ons thuis vooral kleine reparaties doen, en dat we zo nu en dan een onderdeel aanpakken, dus niet het totaal in één keer. Eigenlijk nemen veel bewonersgroepen hierbij eenzelfde positie in: mensen die hun woning huren, mensen die weinig geld hebben, mensen die in een relatief nieuwe woning wonen of juist in een monument, en mensen die het om allerlei redenen niet aankunnen hun huis op de kop te zetten voor een verbouwing. En dat is samen dus minstens driekwart van de bevolking van de stad! Daarom wil ik hier een pleidooi voeren voor de weg van de kleine stappen, die er voor milieu en gezondheid ook toe doen. Als het gaat om  energiebesparende maatregelen, dan is het ook nog goed voor de portemonnaie. Vooral de sport veel kleine dingen te doen zet zoden aan de dijk. Bovendien leer je ervan, en lukt het waarschijnlijk beter om bij een toekomstige grotere aanschaf aandacht te besteden aan duurzaamheid.

media_xl_1246163

In De Oranjerie hebben we ons in 2009 laten prikkelen door de eerste Klimaatstraatfeest-actie in Nederland. Een paar maanden lang hebben we met elkaar speels gezocht naar technieken en activiteiten die leiden tot energiebesparing. Voor de zoveelste keer leerde ik dat het helemaal niet gaat over het bestaan van een techniek, of het kennen daarvan. Voor veel buren inclusief mezelf, maakt het vooral uit of iets betaalbaar en dichtbij te verkrijgen is, en of iemand kan helpen met de klus, als je zelf niet weet hoe de boel in elkaar steekt. Heel handig waren ook de tips die we elkaar gaven over zuinig stoken in ons type woningen, nadat we grote verschillen hadden ontdekt in alle meterstanden.

energieinfoOranjerieSolarDays2010

Toen we met het Klimaatstraatfeest hoge ogen gooiden en dat vierden, kregen van we van woningcorporatie Ons Doel € 250,–. Samen met de actieve inbreng van firma Hartwijk hebben we toen een koffer samengesteld met allerlei dingen die je huis milieuvriendelijker kunnen maken: LED-lampen, brievenbusborstel, waterbesparende douchekoppen, deurdrangers, standby-killers en tijdschakelaars, apparaatjes om energiegebruik te meten, en veel meer.

klimaatkluskofferOranjerie

Zoals gezegd gaat het niet om de spullen zelf (die liggen dus bijvoorbeeld bij Hartwijk in de winkel), maar het gaat om de klushulp die buren onderling verlenen. Je kunt iets uitproberen uit de koffer. Als het je bevalt, kopen we voor de koffer een nieuwe versie. Als het je niet bevalt, gaat het ding weer in de koffer, en heb je geen geld hoeven uitgeven. Zo is het gemakkelijk iets uit te proberen.

Niet dat we in De Oranjerie ooit klaar zijn, maar enkelen van ons rukken nu wel eens uit met ‘de koffer’, naar huurders- en bewonersbijeenkomsten in en buiten Leiden. Als je meer wilt horen over onze ervaringen, of als je in eigen complex of wijk zo’n onderlinge klimaatklusdienst op wil zetten, dan kun je me daarvoor aanspreken.

MWHestia2011

Geplaatst door Mieke Weterings

Marktwerking

Door decentralisatie krijgt de gemeente steeds meer overheidstaken. Ik heb zo m’n twijfels of dat een goed idee is. Ten eerste leidt dat tot ongelijkheid in tarieven en voorzieningen en dat vind ik oneerlijk. Ten tweede vraag ik me af of de gemeente wel op alle terreinen de benodigde expertise in huis kan hebben. Ten derde is het gewoon minder efficiënt om in alle 408 gemeente dezelfde taak uit te voeren.

Inkomensverschillen per gemeente

Een oplossing voor gebrek aan expertise en inefficiëntie is marktwerking. Een commercieel bedrijf is gemiddeld efficiënter dan de overheid, want alleen de meest succesvolle bedrijven overleven in de onderlinge concurrentie. Marktwerking is een soort evolutie en dat is al 3,7 miljard jaar de succesformule van al het leven op aarde. Dus moeten we voor onze sociale woningbouw, openbaar vervoer, afval inzameling, filebestrijding en ruimtelijke ordening en zelfs voor natuur- en landschapsbeheer de markt z’n werk laten doen, toch?

Evolutie

Nu is er alleen probleem. De markt leidt vaak tot negatieve bijverschijnselen zoals slechte werkomstandigheden in derdewereldlanden. Daar kan je de markt niet de schuld van geven, zo is de gangbare opvatting. Uit recent wetenschappelijk onderzoek blijkt echter dat marktwerking tot verwatering van morele standpunten leidt. Die nare bijverschijnselen zijn dus inherent aan marktwerking!

Scienceartikel Morals and Markets
Wat is het leven van een muis je waard als je in je eentje de keus moet maken?
  • 34% van de proefpersonen: €5 of minder
  • 46% van de proefpersonen: €10 of minder
  • 76% van de proefpersonen: €50 of minder
En als je met anderen moet onderhandelen, wordt het dan anders door gedeelde verantwoordelijkheid, doordat je ziet dat anderen morele regels overtreden, of door focus op eigen gewin, want als jij het niet doet doet iemand anders het wel?
   • 76% van de proefpersonen: €10 of minder

De evolutionaire succesformule van de marktwerking kunnen we benutten, maar dan moet we wel goed opletten waar dat tot nare “bijverschijnselen” leidt, zodat we daar ingrijpen en geen marktwerking toestaan of die beperken. Tot welke misstanden leidt of gaat marktwerking in de gemeentetaken leiden? Ik weet het niet. Jij wel?

Maandagbijdrage van Jochem Lesparre

Wie wint de Leidse Architectuurprijs 2013?

130524-f Poster dag van de Architectuur

Hierboven [klik voor een vergroting] staan de twaalf genomineerden voor de Leidse Architectuurprijs 2013, georganiseerd door de gemeente Leiden en het RAP.  In 2011 werd de prijs voor het eerst uitgereikt. Winnaar werd toen de [overigens prachtige] renovatie van de Sterrewacht door het Leidse architectenburo Veldman, Rietbroek, Smit. Ik vond dat een gemiste kans. Ik vind dat de prijs moet gaan naar een nieuw gebouw om zo goede en eigentijdse architectuur in Leiden te stimuleren.

Het zal dit jaar geen gemakkelijke keuze worden. Het zijn alle twaalf zorgvuldig ontworpen maar erg verschillende projecten: woningbouw, studentenhuisvesting, utiliteitsbouw, multifunctionele gebouwen en woonhuizen. Het maakt mij niet zoveel uit wie er wint. Ik ben vooral blij dat er in twee jaar tijd twaalf goede nieuwe gebouwen in Leiden zijn bijgekomen. Deze gebouwen van nu zijn de monumenten van de toekomst.

Er is dit jaar een jury- en een publieksprijs. Vanaf 5 juni kunnen inwoners van Leiden en omgeving stemmen op één van de twaalf gebouwen op www.leidschdagblad.nl. Op 22 juni, de landelijke Dag van de Architectuur, om 17.00 uur maakt wethouder Pieter van Woensel de winnaars bekend in het RAP Architectuurcentrum aan de Nieuwstraat 33 in Leiden.

Trage vragen

In deze tijd doen we veel dingen sneller dan tien jaar geleden, en iedere generatie lijkt wel weer sneller dan de voorgaande. ‘We’ willen resultaten in een hoge frequentie, zodat we blijven opvallen en mee kunnen blijven doen. Het gemeentebestuur heeft het ook. Binnen de vier jaar dat een college zit, moeten de resultaten van het ingezette beleid zichtbaar zijn. De wethouders lijken te denken dat hun positie of die van hun partij daarvan afhangt. Dit resulteert in veel kortlopende plannen, waarbij projecten worden getrokken door managers die tijd en geld strak beheren.

janoshnatuurlijketijd

afbeelding: ‘Natuurlijke Tijd’ van Janosh

Voor veel kwaliteiten van de stad kunnen we dit elan best gebruiken. Maar voor een vergaande verduurzaming van de stad ligt het wat anders. Om te beginnen kosten ruimtelijke veranderingsprocessen in de bestaande stad al gauw tien jaar. Vervolgens hebben we een flink ambitieniveau. Om een stad te transformeren naar een duurzame stad, zijn concepten en maatregelen nodig die we ons deels niet kunnen voorstellen. De technieken en processen die we kennen, brengen ons hoogstens op een tussenniveau, van zeg ‘over tien jaar’, en ze kunnen zelfs een beperking zijn voor volgende of verdere stappen. Mijn stelling is dat je grote veranderingen niet kunt vatten in projectplannen, waarbij er op angelsaksische wijze rechtstreeks op een zeer concreet doel wordt afgestevend.

transformatierupsvlinder

Filosoof Harry Kunneman introduceerde het begrip ‘trage vragen’, in eerste instantie rondom de transcendentie van de mens. Het betekent dat je vragen stelt, geschikt voor processen waarop je het ideale antwoord nog niet kunt kennen. Kunneman en anderen hebben het begrip uitgewerkt voor verandering van organisaties. Ik denk dat het ook een interessante benadering is voor transformatieprocessen in de fysieke omgeving.

zitteninvraagteken

Het stellen van trage vragen heeft net zo goed een planmatig karakter. Samen gaan we gemotiveerd op pad, laten we zeggen naar ‘een stip aan een zonnige horizon’. We zoeken met elkaar de aanknopingspunten om vanuit onszelf en binnen het systeem te transformeren. Waarom willen we iets, hoe kunnen we daar met elkaar aan werken? Daarbij kunnen we afspreken zo soms even stil te staan, om ons heen te kijken en te bepalen of we onze koers en ons gezelschap bijstellen. De gemeente kan deze werkvorm zelf hanteren én inzetten bij het ondersteunen van burgers en bedrijven die zich inzetten voor verduurzaming. En als we dan toch het hooghangende fruit gaan plukken, nemen we onderweg het laaghangende wel mee. Goed tegen de honger, en het smaakt naar méér.

transformatieopreisgaan

Geplaatst door Mieke Weterings