Tagarchief: JL

Kleinschalige lokale voorzieningen

In het GroenLinks-magazine is een discussie gaande over onbeperkte openingstijden voor winkels. De voordelen zijn duidelijk: meer vrijheid en flexibiliteit met dezelfde positieve gevolgen voor de schaarse ruimte in de stad als die van het nieuwe werken. De tegenargumenten zijn dat we juist moeten consuminderen en dat we kleinschalige lokale voorzieningen moeten promoten. Maar, zijn dat wel tegenargumenten?

Artikel in GroenLinks-magazine

Meer consumptie is goed voor de economie èn geeft extra milieudruk. Een welvarend land kan echter ook meer milieuvriendelijke maatregelen nemen. Er zijn mensen die geen extra economie willen. Ik denk dat er geen weg terug is. We moeten door met de vooruitgang, maar dan wel op een groene en eerlijke wijze. Is consumptie dan goed of slecht? Dat hangt er van af. Nutteloze consumptie is slecht voor het milieu, terwijl er geen meerwaarde tegenover staat. Nuttige consumptie geeft meerwaarde zoals werkbesparing of geluk, wat extra tijd en energie geeft om nuttige dingen te doen. Daar worden we welvarender van. Zelf heb ik weinig spullen nodig, maar dat kan ik niet voor anderen bepalen. Het blijkt echter dat 1 op de 4 mensen spullen koopt die ze niet nodig hebben. Deze koopziekte moeten we bestrijden. Het proberen te beperken van onnodige consumptie via openingstijden lijkt me symptoombestrijding en geen oplossing. Op internet gaat het consumeren ook buiten winkeltijden gewoon door.

De weg terug?

Lokale voorzieningen hebben allerlei voordelen. Ik vind een wijk met een winkel op de hoek ook gewoon leuker. Volgens de Tilburgse GroenLinks-fractievoorzitter Paulus Oerlemans zijn verruimde winkeltijden “een ramp voor zelfstandige winkeliers, omdat alleen grootwinkelbedrijven ervan profiteren”. Dat vind ik raar. Als een kleine zelfstandige winkel het moeilijker krijgt bij verruimde openingstijden is er iets mis met het die winkel. Blijkbaar trekt die winkel alleen klanten door de locatie, maar biedt deze verder onvoldoende meerwaarde zoals professioneel advies of persoonlijke service.

Supermarkt en kababzaak in een

De buurtsupermarkt in mijn wijk geeft bijvoorbeeld geen van beide, maar is een slechte kopie van een grote supermarkt, met minder aanbod en slechte service. Aanbiedingen vergeten ze expres in de kassa te zetten waardoor je vaak alsnog de gewone hoge prijs betaalt. Het kan ook anders. De collega’s op mijn werk komen uit de hele wereld en nemen geen gesmeerde boterhammen met kaas mee, maar ze willen ook wel eens wat anders dan het eten uit de kantine. Een keer in de week lopen we naar een supermarktje dat tevens een kebabzaak is om wat te eten. De extreem vriendelijke eigenaar bakt zelf m’n vegetarische Turkse pizza, rekent af en brengt de bestelling naar het zithoekje achterin de winkel. Na zo’n lunch kan ik ontspannen weer aan het werk. Die winkel geeft wel meerwaarde voor mij en de wijk.

Maandagbijdrage van Jochem Lesparre

Wat is jouw stad van de toekomst?

Laatst werd mij deze vraag gesteld. Mijn eerste associatie was die van futuristische sience fiction met electrische vliegfietsen en zo. Van dat soort toekomstbeelden blijkt echter meestal niks terecht te komen. In de jaren ’50 dacht men dat we in in het jaar 2000 al persoonlijk vliegvervoer zouden hebben, maar internet voorzag niemand.

Vliegfiets

M’n tweede gedachte was gewoon extrapolatie van de huidige ontwikkelingen van steeds efficiënter ruimtegebruik en energiezuinige huizen met behoud van de originele historische bouwstijlen en meer sociale interactie in de wijk door internet, maar dat is me niet visionair genoeg.

Futuristische stad

Wat zou ik in Leiden nou anders willen, iets kleins maar radicaal anders? Geparkeerde auto’s, ondanks parkeervergunningen staan de binnenstad en de oude wijken daaromheen vol auto’s, vooral gewoon van bewoners zoals ikzelf. Te vol, want die wijken zijn daar nooit op ontworpen. We kunnen ze vervangen voor klimaatneutrale auto’s. Daar wordt de wereld beter van, maar de wijk nog steeds niet mooier. Het blijft gewoon veel te veel blik.

Geparkeerde auto's

Wat ik zou willen is een wijk zonder geparkeerde auto’s. Zodat er weer op straat gespeeld en geleefd kan worden. Maar, waar laten we die auto’s dan? Toen herinnerde ik me een artikel in De Ingenieur met een uitstekende oplossing: parkeren onder gracht. Dat moet toch ook onder een gewone straat kunnen.

Artikel "Blik onder water" in De Ingenieur

Wat is jouw stad van van de toekomst? Laat een reactie achter.

Maandagbijdrage van Jochem Lesparre

Leiden groener en 3D

De groene gebieden rond Leiden willen we graag groen houden, daarom moeten we de ruimte in de stad slimmer gebruiken, want er is behoefte aan steeds meer woon- en bedrijfsruimte. Bij intensiever ruimtegebruik verandert het stedelijk klimaat. Niet alleen het sociale klimaat verandert er door, maar ook het fysieke klimaat. Het weer in een stad is namelijk altijd een beetje anders dan in het landelijk gebied eromheen. De gebouwen en bestrating nemen meer zonnewarmte op en houden deze ook langer vast. Hierdoor is het in de stad vaak een paar graden warmer dan erbuiten. De verhardde oppervlakken van de stad nemen daarentegen minder regenwater op en voeren dit ook sneller af. Hierdoor krijg je bij hevige regenval wateroverlast in de stad. Door verdere verstedelijking en klimaatverandering met extremer weer zoals hittegolven en hoosbuien zal dit alleen maar erger worden.

Wateroverlast in Leiden op Omroep West

De oplossing voor deze problemen moet niet alleen gezocht worden in airconditioning en meer straatputten, maar de stad moet groener. Groen neemt regenwater op en zorgt zo voor minder wateroverlast. Het verdampen van dit water zorgt later bij droogte voor verkoeling. Dit is een van de redenen dat je op dit weblog veel over groene daken ziet.

Groene daken Groene daken Groene daken

Als de gemeente groene daken als oplossing wil gebruiken, moet wel bekend zijn waar en hoeveel daken daarvoor geschikt zijn. Een ambtenaar op de fiets alle daken van de stad laten inventariseren kost veel tijd. Wat je eigenlijk nodig hebt is een 3D model van de stad, maar dat is er nog niet en dat laten maken is duur. Maar Nederland is wel al helemaal 3D gemeten door de Waterschappen en Rijkswaterstaat (AHN). Met een laserscanner in een vliegtuig is voor iedere vierkante meter op tien punten de hoogte gemeten. Daar een mooi 3D model van maken is nog een hoop werk, maar platte daken kunnen er automatisch in herkend worden. Er is nog veel meer nuttige informatie uit te halen. Kijk zelf  eens in de gratis viewer.

Viewer met iedere 5 meter de hoogte van het Actueel Hoogtemodel Nederland (AHN)

Bijdrage van Jochem Lesparre

Wat betekent een boom voor de stad?

In de Kaiserstraat stonden tot voor kort enorme bomen. Deze Zilveresdoorns duwden met hun wortels echter de bestrating zo ver omhoog dat het hinderlijk werd, maar opnieuw bestraten had weinig zin zolang de bomen daar nog met hun wortels stonden te duwen. Van wortels afzagen zouden de bomen instabiel kunnen worden, dus zat er volgens de gemeente maar een ding op: vervangen voor een soort die minder oppervlakkig wortelt. De bomen werden ter dood veroordeeld voor het hebben van wortels. Dat voelt toch een beetje als een mens veroordelen omdat hij/zij ademt. Was er echt geen andere oplossing? Maar daar wil ik het hier niet over hebben.

Kaiserstraat met bomen in Google Maps Streetview

Het eerste weekeinde nadat de bomen omgezaagd waren, ging ik met mijn 6-jarige zoon kijken of we konden achterhalen hoe oud de bomen waren geweest. Zelfs bij de meest glad afgezaagde boom was het lastig te zien. Dus gingen we met schuurpapier aan de slag om de zaaggroeven te verwijderen. Dat trok de aandacht van heel wat zaterdagmiddagpassanten. De een na de andere voorbijganger vroeg: “Wat we deden?”, “Waarom de bomen weg moesten, waren ze ziek?”, “Wat voor bomen waren het?”, “Kan je als je klaar bent voor ons op de stronk schrijven hoe oud de boom was?”. Na flink wat schuren en een beetje olie om de jaarringen duidelijker te maken konden we gaan tellen. Hier en daar was het toch niet zo heel duidelijk, maar uiteindelijk kwamen we op 69 jaar uit. Dus ik schreef op de stam “2011 – ca. 69 jaar = ± 1942”. Midden in de tweede wereldoorlog? Nee, ze zijn natuurlijk na de oorlog pas geplant, toen ze al een paar jaar oud waren. Dat is ook niet zo gek, want in de winter van 1944-1945 was het koud en brandstof was zo schaars dat hun voorgangers toen vast opgestookt zijn.

De boomstronk

Wat ik bijzonder vind is wat er daarna gebeurde. In de weken daarna verscheen er meer tekst op de boomstronk. De een na de andere Leidenaar schreef er iets bij ter nagedachtenis aan de boom, zoals: “Dag lieve boom”, “Bedankt voor je CO2-opname”, “Voortijdig omgehaald, je leven nooit verhaald” en “Ik zal je missen”. Blijkbaar ben ik niet de enige die dat bijzonder vond, want toen ik er van de week een foto van wilde maken bleek juist bij deze boom de stronk nog iets lager afgezaagd en de schijf met de teksten door iemand meegenomen.

De Kaiserstraat zonder bomen

Ik vind het mooi te zien hoezeer de mensen van een stad blijkbaar hun bomen waarderen en niet alleen omdat een boom de stad mooi aankleedt, de wind luwt en de zomerhitte verkoelt, maar ook omdat deze leeft. En als deze dan na bijna zeventig jaar omgezaagd wordt is dat iets om even bij stil te staan.

Bijdrage van Jochem Lesparre

Langste park van Nederland

Gelukkig zijn er wel al wat plannen voor meer groene ruimte in Leiden. Zo is er bijvoorbeeld het plan voor het “langste park van Nederland” om alle parken langs de singel rond de binnenstad aan elkaar te koppelen.

Kaart van het langste park van Nederland op de website van de gemeente

In eerste instantie lijkt dit misschien een beetje flauw, want op sommige plaatsen is er eenvoudigweg geen ruimte en zal het “park” niet meer dan een paar meter breed zijn. Een van die plaatsen is de Jan van Houtkade (waar de enige overgebleven toren van de stadsmuur staat die de Spanjaarden nog buiten gehouden heeft).

Jan van Houtkade in Google Maps Streetview

Nu staan er vooral geparkeerde auto’s aan weerszijde van een doorgaande weg. In het plan verdwijnen het vrijliggende fietspad en de parkeerplaatsen aan de zuidkant van de weg. Wat net genoeg ruimte oplevert om van een park te kunnen spreken.

Plan voor Jan van Houtkade in Visiedocument (pdf-bestand 15 MB)

Wie de moeite neemt om het talud naar de singel een stukje af te lopen zodat de geparkeerde auto’s aan het gezicht ontrokken worden kan nu al zien dat het een mooi groen stuk van de 6 km lange wandeling rond de binnenstad kan worden.

Jan van Houtkade

Nu komt daar nog bijna niemand, behalve zij die er iets te zoeken hebben zoals een bootje, kastanjes of (zoals ik) vlierbessen, waar je jam met een heel typische smaak van kan maken (en me doet denken aan m’n opa, die er dol op was).

Vlierbessenjam

Bijdrage van Jochem Lesparre