Auteursarchief: leidseruimte

Schaamte

Afgelopen week zaten we met de bloggers van deze site op het terras. We hebben nog ideeën zat om over en op LeidseRuimte te schrijven. Ook ik heb meerdere onderwerpen in mijn koker.

Vanavond zou ik er weer voor gaan zitten. Maar het schrijversblock overvalt me. Ik heb geen woorden. Diepe schaamte voel ik voor Nederland, nu de kinderombudsman bekend maakt dat wij (ja: uiteindelijk jij en ik dus) duizenden kinderen uit allerlei landen niét willen verenigen met hun ouders, die naar hier gevlucht zijn.

Schaamte%20300_tcm77-246102

(afbeelding: Griffioen Theaterproductie)

Graag zou ik in Leiden ruimte creëren om ze allemaal samen welkom te heten. Dan vertel ik een andere keer wel weer hoe dat duurzaam en beeldschoon zou kunnen.

Geplaatst door Mieke Weterings

Istanbul toont politieke gevoeligheid stedelijke ontwikkeling

Al ruim een week is het onrustig in Istanbul. Wat begon als een klein protest tegen de kap van bomen in het Gezi Park, groeide uit tot massaal verzet tegen de zittende Turkse AKP-regering. De protesten in Turkije laten zien dat stedelijke ontwikkeling een zeer gevoelig onderwerp kan zijn, dat bovendien vaak een sterk symbolische functie heeft. Een overzicht van uitgevoerde en geplande ontwikkelingen in de stad laat zien waarom.

Beyoglu: het uitgaanscentrum van Istanbul
Beyoglu stond in de Ottomaanse tijd bekend om haar grote culturele diversiteit, en werd bewoond door Grieken, Joden, Armeniërs en vele andere bevolkingsgroepen. Beyoglu werd altijd gezien als het meest Westerse deel van de stad: het centrum van de commercie, het bankwezen én het uitgaansleven. Tegenwoordig is dat eigenlijk nog steeds zo. Hét gebeurt in Beyoglu, zou je kunnen zeggen. De wijk heeft zich in de afgelopen tien jaar ontpopt tot the place to be als het gaat om kunst, mode, cultuur en uitgaan.

Voor en na IstanbulIn de zomer van 2011 – tijdens de Ramadan – werden de tafels en stoelen die diverse cafés en restaurants in Beyoglu buiten hadden staan voor hun gasten vrij plotseling door de politie verwijderd. Het argument van de gemeente Beyoglu, die wordt bestuurd door de AKP, was dat het straatmeubilair straten en stegen blokkeerde, en daardoor een gevaar vormde voor de veiligheid. Critici beweerden echter dat het een symbolische actie was, die het drinken van alcohol in de buitenlucht moest beperken. Een paar maanden daarvoor waren zogenaamde love seats (bankjes voor 2 personen) al verwijderd bij enkele cafés. Volgens critici omdat de AKP-gemeente liever niet had dat stelletjes in het openbaar met elkaar zouden zitten vozen. Beide acties leidden tot veel ophef in de stad.  Al jaren gaan er angstige geluiden door de stad als: “We worden net als Iran” of “We worden steeds meer een Islamitische staat” Toen de AKP-regering afgelopen maand haar nieuwe alcohol wetten presenteerde, waren mensen weer gealarmeerd. Vooral ook in Beyoglu…

Taksim Plein
1 mei protest
Het Taksim Plein vormt een centraal punt in Beyoglu. Het is al jaren het symbool voor de Turkse seculiere staat (zie bijv. monument ter ere van 5-jarig bestaan Turkse republiek, gesticht in 1923) en vormt elk jaar het toneel voor grote ‘demonstraties’ op 1 mei, Dag van de Arbeid. Dat wetende is het wellicht geen verrassing dat vele mensen in verzet kwamen toen de AKP-regering plannen presenteerde om het Taksim Plein volledig op de schop te nemen. Er werd een grootschalig masterplan gemaakt, waarbij een moskee, een shopping mall en een replica van oude Ottomaanse barakken een belangrijke rol spelen.

Taksim camiVanaf het begin waren er veel tegenstanders. Neo-Ottomaanse kitsch werden de plannen genoemd. Premier Erdogan verdedigde het project met het argument dat het plein op dit moment niet representatief is voor een wereldstad, en daarom volledig getransformeerd moest worden. Afgelopen week zou het Gezi Park  worden afgegraven om plaats te maken voor de barakken. Wat er daarna gebeurde is bekend…

Camlica Moskee
Camlica dev camiCamlica is een heuvel aan de Aziatische kant van Istanbul. Vanaf de top heb je een prachtig uitzicht over de hele stad. De heuvel zelf is ook goed zichtbaar, zowel vanaf het land als het water. In het voorjaar van 2012 maakte premier Erdogan bekend dat hij bovenop de Camlica heuvel een grote moskee wilde laten bouwen, groter dan de Blauwe Moskee in het toeristische Sultanahmet. Uiteraard kreeg hij meteen een storm van kritiek over zich heen van seculiere Turken, die hem betichtten van symboolpolitiek. De angst voor een Islamitische staat werd door de plannen voor deze moskee weer verder versterkt.

Derde brug en Kanaal Istanbul
Protest derde brugNaast projecten met een Islamitisch tintje heeft de AKP-regering ook diverse grote stedelijke ontwikkelingen op gang gebracht die de stad totaal zullen transformeren. De regering wil van Istanbul een zogenaamde ‘global city’ maken, die een aantrekkelijke investerings- en vestigingsplaats vormt voor buitenlandse bedrijven en toeristen. Ondanks het feit dat het om grote, belangrijke plannen ging, werden zowel experts als inwoners nauwelijks betrokken. In het geval van de derde brug over de Bosphorus wordt gezegd dat deze nooit in het masterplan van de gemeente heeft gestaan. Hij wordt nu echter wel gebouwd, alle hevige kritiek van planologen, verkeerskundigen en milieu experts ten spijt.

Kanaal Istanbul vormt in de volksmond één van Erdogan’s ‘gekke projecten’. Het kanaal moet ongeveer parallel gaan lopen aan de Bosphorus, en groter worden dan het Panama en het Suez kanaal. Het kanaal is bedoeld voor de vele vrachtschepen die nu nog over de Bosphorus moeten varen om de Zwarte Zee of Zee van Marmara te bereiken. Vlakbij het kanaal moet een nieuw vliegveld – het grootste van de wereld als het aan Erdogan ligt – verrijzen. Wederom werden (kritische) experts en de bevolking nauwelijks gehoord.

Stedelijke ontwikkeling als symbool voor macht en dominantie
Naast de hier genoemde projecten zijn er nog vele andere voorbeelden te noemen van stedelijke projecten die symbool staan voor de huidige politiek van de AKP-regering.Ik heb totaal niet de illusie hier volledig te zijn geweest, maar ik denk wel dat mijn voorbeelden een en ander kunnen verduidelijken.

Een deel van de Turkse bevolking voelt zich overduidelijk bedreigd door de (stedelijke) politiek van de AKP, die gekarakteriseerd wordt door grootse projecten (dominantie), een hoog ondemocratisch gehalte (geen overleg of inspraak, kritische journalisten gaan de gevangenis in) en een naar mijn mening duidelijke provocatie van critici en andersdenkenden.

Voor mij persoonlijk is het totaal geen verrassing dat de situatie in Istanbul zo uit de hand gelopen is. Al twee jaar lang vroeg ik mij af wanneer de bom zou barsten, en wanneer mensen in verzet zouden  komen. Ik ben ergens blij dat dit gebeurd is. Aan de andere kant vind ik het ook beangtigend, want ik zie geen snelle oplossingen. Dat dit zou gebeuren kon ik voorzien, maar waar zowel Istanbul als Turkije nu naartoe bewegen, dat weet ik niet. Mijn Facebook en Twitter account staan vol met foto’s, filmpjes en verhalen van vrienden in Istanbul. Ik voel met ze mee, maar heb daarbij wel heel tegenstrijdige gevoelens: blijdschap, woede, angst, verdriet. Voor zowel de mensen in Turkije als het land zelf hoop ik het beste. Ik woonde er slechts 3 jaar, maar het land, en de stad Istanbul, hebben mij in het hart geraakt…

Bijdrage van Simone Pekelsma (@simonepekelsma)

Fietsparkeren 2

Ik loop met een fietspomp in de hand naar buiten, want de achterband van m’n fiets zal in de afgelopen week wel weer langzaam leeggelopen zijn. Er zit zo’n klein gaatje in dat ik niet kan vinden om te plakken. Misschien moet ik er eens een nieuwe band op doen, maar dat is veel werk en zo gaat het ook nog wel een tijdje. Tot mijn verbazing is m’n fiets weg. Gisterochtend stond ‘ie nog tegen de muur van m’n huis, maar nu is de steeg leeg. Heeft iemand m’n oude fiets met een platte band gestolen? Onwaarschijnlijk! Dan bedenk ik dat ik gisteren mensen van de gemeente heb zien lopen. Is m’n fiets voor m’n eigen huis als wrak verwijderd? Ik bel naar het telefoonnummer van fiets fout=fiets weg.

Lekke band

“Nee meneer, wij verwijderen alleen fietsen in het stationsgebied.”
“Maar, ik heb echt mensen van de gemeente gezien die een fietswrak uit m’n steeg afvoerde.”
“Dat moeten dan mensen van vegen en legen zijn geweest, meneer.”
Dus bel ik daarnaartoe: “Nee, meneer we nemen alleen wrakken mee”.
“Maar ik vind het wel erg toevallig dat m’n fiets verdwenen is op de ochtend dat jullie daar bezig waren.”
“Oh. Wanneer was dat?… Waar woont u?… Hoe zag uw fiets er uit?… Ik zie hier foto van een roestige fiets met handremmen met stangen.”
“Ja dat is hm!”
“Nou dat is een wrak hoor.”
“Dat is helemaal geen wrak, hij rijdt hartstikke soepel en is alleen wat roestig omdat ‘ie altijd in de regen staat. Een glimmende nieuwe nieuwe fiets wordt maar gejat.”
“Nou vooruit dan maar. Dan is er misschien toch een verkeerde inschatting gemaakt.”
“Kan ik m’n fiets dan terugkrijgen?”
“Nee, die is vernietigd, meneer.”
“Oh, lekker dan, en nu?”
“U wordt binnenkort teruggebeld met een aanbod voor compensatie.”
Een week later biedt iemand me €100. Meer is de fiets inderdaad  niet waard, maar ik baal vooral van het gedoe dat het me oplevert. De €100 komt vervolgens niet. Pas na een half jaar en tien keer terugbellen krijg ik eindelijk m’n geld.

Fiets fout is fiets weg

Omdat ik meestal van twee fietsen van het grofvuil zelf een fiets inelkaarzet met een degelijk nieuw slot er op, is dat niet een gewild object om te stelen. Toch ben ik al heel wat fietsen kwijtgeraakt, vermoedelijk allemaal door de gemeente meegenomen. Ik snap dat de gemeente wrakken en foutgestalde fietsen weg moet halen. Ik snap ook dat het soms lastig is om in te schatten of een fiets een wrak is of alleen wat roestig en of een fiets echt fout geparkeerd is of alleen met de fiets ernaast uit het rek getrokken en omgevallen. Wat ik storend vind is dat het voor de gemeente handiger is om te veel fietsen weg te halen. De meeste mensen klagen toch niet. De kosten voor compensatie zijn daardoor zo laag dat het niet nodig is om het zorgvuldig te doen, maar ik zit dus nu weer zonder fiets.

Maandagbijdrage van Jochem Lesparre

Morslevend in de Stevensbloem

Vorige week zaterdag had ik de eer om het Stevensbloem-project van ‘Kunstcollectief Morslevend officieel te openen. De Stevensbloem, het winkelcentrum van de Stevenshof, zal in 2014 opgeknapt gaan worden. Tot die tijd neemt ‘Morslevend’ intrek in een leegstaande winkel. Van daaruit worden een jaar lang allerlei culturele en creatieve initiatieven voor en door bewoners georganiseerd. Het project is een initiatief van Winkeliersvereniging Stevensbloem, Cultuurfonds Leiden en Wijken voor Kunst.

foto:Chris de Waard [Sleutelstad]

Ik ben heel benieuwd wat er allemaal gaat gebeuren komend jaar. Kan kunst wijkbewoners weer enthousiast te maken voor hun winkelcentrum en kan het project een economische impuls aan de Stevensbloem geven? Ik denk het wel.

Ik denk dat de Stevensbloem, in de huidige vorm, wel zijn beste tijd gehad heeft. Het winkelcentrum is verloederd en er staan veel winkels leeg. De openbare ruimte is slecht ingericht en naast winkelen is er weinig te beleven Er moet iets radicaals gebeuren om er weer een aantrekkelijke en levendige plek van te maken. Het winkelcentrum moet een wijkcentrum worden! Een centrum voor en door de wijk. Ik denk dat ‘Morslevend’ hierbij kan helpen.

foto: blogspot Stevensbloem

Eén oplossing ligt voor het grijpen. De Stevensbloem ligt aan een prachtig park. Maar het park kan nog veel dichterbij komen, zelfs tot in het winkelcentrum. Een aantal winkels zouden daar samengevoegd kunnen worden tot een mooi wijkrestaurant met een prachtig terras in het park.

Ik weet zeker dat de bewoners van de Stevenshof, samen met ‘Morslevend’ iets moois kunnen maken van ‘hun’ Stevensbloem, iets dat misschien wel minder tijdelijk is dan een jaar.

[hier een reportage van de opening door Sleutelstad]

bijdrage van Walter van Peijpe

Klimaatklussen

Bouwvakmensen zijn het er over eens dat een flinke renovatie van bestaande woningen de beste stap is op weg naar verduurzaming van onze fysieke omgeving.

duurzaamrenoverenKerkrade

De praktijk is dat de meesten van ons thuis vooral kleine reparaties doen, en dat we zo nu en dan een onderdeel aanpakken, dus niet het totaal in één keer. Eigenlijk nemen veel bewonersgroepen hierbij eenzelfde positie in: mensen die hun woning huren, mensen die weinig geld hebben, mensen die in een relatief nieuwe woning wonen of juist in een monument, en mensen die het om allerlei redenen niet aankunnen hun huis op de kop te zetten voor een verbouwing. En dat is samen dus minstens driekwart van de bevolking van de stad! Daarom wil ik hier een pleidooi voeren voor de weg van de kleine stappen, die er voor milieu en gezondheid ook toe doen. Als het gaat om  energiebesparende maatregelen, dan is het ook nog goed voor de portemonnaie. Vooral de sport veel kleine dingen te doen zet zoden aan de dijk. Bovendien leer je ervan, en lukt het waarschijnlijk beter om bij een toekomstige grotere aanschaf aandacht te besteden aan duurzaamheid.

media_xl_1246163

In De Oranjerie hebben we ons in 2009 laten prikkelen door de eerste Klimaatstraatfeest-actie in Nederland. Een paar maanden lang hebben we met elkaar speels gezocht naar technieken en activiteiten die leiden tot energiebesparing. Voor de zoveelste keer leerde ik dat het helemaal niet gaat over het bestaan van een techniek, of het kennen daarvan. Voor veel buren inclusief mezelf, maakt het vooral uit of iets betaalbaar en dichtbij te verkrijgen is, en of iemand kan helpen met de klus, als je zelf niet weet hoe de boel in elkaar steekt. Heel handig waren ook de tips die we elkaar gaven over zuinig stoken in ons type woningen, nadat we grote verschillen hadden ontdekt in alle meterstanden.

energieinfoOranjerieSolarDays2010

Toen we met het Klimaatstraatfeest hoge ogen gooiden en dat vierden, kregen van we van woningcorporatie Ons Doel € 250,–. Samen met de actieve inbreng van firma Hartwijk hebben we toen een koffer samengesteld met allerlei dingen die je huis milieuvriendelijker kunnen maken: LED-lampen, brievenbusborstel, waterbesparende douchekoppen, deurdrangers, standby-killers en tijdschakelaars, apparaatjes om energiegebruik te meten, en veel meer.

klimaatkluskofferOranjerie

Zoals gezegd gaat het niet om de spullen zelf (die liggen dus bijvoorbeeld bij Hartwijk in de winkel), maar het gaat om de klushulp die buren onderling verlenen. Je kunt iets uitproberen uit de koffer. Als het je bevalt, kopen we voor de koffer een nieuwe versie. Als het je niet bevalt, gaat het ding weer in de koffer, en heb je geen geld hoeven uitgeven. Zo is het gemakkelijk iets uit te proberen.

Niet dat we in De Oranjerie ooit klaar zijn, maar enkelen van ons rukken nu wel eens uit met ‘de koffer’, naar huurders- en bewonersbijeenkomsten in en buiten Leiden. Als je meer wilt horen over onze ervaringen, of als je in eigen complex of wijk zo’n onderlinge klimaatklusdienst op wil zetten, dan kun je me daarvoor aanspreken.

MWHestia2011

Geplaatst door Mieke Weterings