Auteursarchief: Walter van Peijpe

Uit de oude doos: ‘Nieuw Elan’ in de Mirakelsteeg

Geheel onterecht was er weinig aandacht in de Leidse media over het verheugende feit dat woningcorporatie Portaal in maart 2011 de prijsvraag ‘Nieuw Elan’ won met het ontwerp van Han Dijk, Bart Schrijnen en Emile Revier voor de transformatie van de Mirakelsteeg in Leiden. Het is namelijk een geweldig goed plan dat verdere uitwerking verdient. Het ontwerp kan, als het wordt uitgevoerd, een schoolvoorbeeld worden van succesvol binnenstedelijk bouwen in Leiden.

De ontwerpwedstrijd was uitgeschreven door de woningcorporaties Haag Wonen, Mitros, Com•wonen, Portaal en het Stimuleringsfonds voor Architectuur (SfA). Deelname aan de prijsvraag stond open voor jonge architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, planologen, sociaal geografen, stadssociologen en deskundigen op het vlak van bewonersparticipatie. De opdracht was om op een vernieuwende, kwalitatieve en gedurfde manier een nieuwe toekomst te schetsen voor buurten uit de jaren ’70 en ’80.

De Mirakelsteeg ligt in het centrum van Leiden, achter de Lange Mare. Het is zo’n typische 70’er – 80’er jaren stadsvernieuwingsbuurt, zoals die er zoveel zijn in Leiden. De architectuur is van matige kwaliteit, er wordt alleen gewoond en geparkeerd en de inrichting van de openbare ruimte is weinig aantrekkelijk. Het ontwerpteam  Dijk, Schrijnen en Revier heeft de locatie bijna chirurgisch bestudeerd en maakt van de Mirakelsteeg weer een levendige, groene en aantrekkelijke buurt: Auto’s verdwijnen onder een groen parkeerdek, bestaande huizen worden energiezuinig gemaakt, de huidige structuur wordt verdicht door het afmaken en toevoegen van huizen en er komt weer een buurtwinkel op de hoek.

Het ontwerp voor de Mirakelsteeg is ook interessant omdat het als voorbeeld kan dienen voor de transformatie van andere stadsvernieuwingsbuurten in het centrum van Leiden. Kortom een fantastisch plan dat laat zien dan met veel creativiteit binnenstedelijk bouwen niet alleen meer aantrekkelijkere woningen oplevert maar ook een  mooie en groene leefomgeving.

Walter van Peijpe

Dit artikel verscheen eerder op http://waltervanpeijpe.com/

En de winnaar is…….., oeps, gesloopt [2]

Vorige week schreef ik hier al over de met sloop bedreigde Van der Klauwtoren, die onlangs  is uitgeroepen tot ‘Jong Leids Monument 2011’.  In het programma Politiekeuvel van Unity-TV werd ik vorige week hierover geinterviewd. Het interview is hierboven terug te zien.

Stadsgroen 19 [voor Henny K.]

stadsgroen 1, stadsgroen 2, stadsgroen 3, stadsgroen 4, stadsgroen 5, stadsgroen 6, stadsgroen 7, stadsgroen 8, stadsgroen 9, stadsgroen 10, stadsgroen 11, stadsgroen 12, stadsgroen 13, stadsgroen 14, stadsgroen 15, stadsgroen 16, stadsgroen 17, stadsgroen 18

En de winnaar is…….., oeps, gesloopt

De Van der Klaauwtoren en de woonhuizen aan de Middelstegracht 14-18 zijn de winnaars geworden van de Jonge Monumentenverkiezingen tijdens de Open Monumentendagen van 10 en 11 september. In totaal werden bijna 1500 geldige stemmen uitgebracht.

Die verkiezingen waren georganiseerd door de Stichting Industrieel Erfgoed Leiden en de Historische Vereniging Oud Leiden in samenwerking met de gemeente Leiden om meer aandacht te vragen voor architectuur in Leiden uit de periode na 1940. De Jonge Monumentenverkiezing vond plaats in het kader van Leiden 50 jaar Monumentenstad.

Uit het persbericht Historische vereniging Oud Leiden

Natuurlijk ben ik blij met deze uitslag. Ik heb mij immers in de gemeenteraad ingezet om de voorgenomen sloop van de van der Klauwtoren te voorkomen. Het feit dat de toren nu verkozen is tot Jong Monument 2011 toont aan dat er in Leiden veel meer mensen zijn die vinden dat het gebouw behouden moet blijven. Ik heb hoop dat deze verkiezing de Van der Klauwtoren nog van de ondergang kan redden.

De gemeente Leiden  zit met een probleem. Naast de HVOL en STIEL is de gemeente zelf medeorganisator van de verkiezing.  De vraag is: Hoe kan je aan de ene kant het belang van jonge monumenten in Leiden erkennen door het uitschrijven van een prijsvraag en aan de andere kant een vergunning afgeven voor de sloop van het winnende gebouw?

Ook de Rijksuniversiteit Leiden zit met een probleem. De gemeente weigerde begin dit jaar om de Van der Klauwtoren als gemeentelijk monument aan te wijzen uit angst voor een forse schadeclaim van de RUL. De universiteit ziet geen enkele reden om de toren te behouden en zegt de opbrengsten van sloop en nieuwbouw  nodig te hebben voor de financiering van de restauratie van de Sterrewacht. Bovendien is volgens de RUL de toren ongeschikt voor hergebruik. 

De RUL zal moeten terugkomen op haar standpunt dat de toren geen onderdeel uitmaakt van het Leidse culturele erfgoed.  De uitslag van deze verkiezing bewijst dat dit wel zo is. Ook de financiële verknoping met de, inderdaad prachtig gerestaureerde, Sterrewacht, is een lastig verhaal. De vastgoedportefeuille van de RUL is immers groot en door heel Leiden verspreid. Maar het belangrijkst is: de toren is prima geschikt voor hergebruik. Er is zelfs al een goed, winstgevend, alternatief dat wel uitgaat van behoud van de van der Klauwtoren.

ontwerp Flinterdiep

Ik hoop dat deze verkiezing de discussie over de voorgenomen sloop van de Van der Klauwtoren nieuw leven zal inblazen. Ik hoop dat de gemeente Leiden opnieuw hartstochtelijk zal pleiten bij de RUL voor behoud van de toren. Ik zou bijzonder teleurgesteld zijn in de RUL als zij nog steeds geen gehoor zou geven aan dit terechte verzoek.

GroenLinks stemt tegen plan Dieperhout

GroenLinks Leiden heeft donderdag 8 september 2011 in de gemeenteraad tegen de nota van uitgangspunten voor de locatie Dieperhout gestemd. Waar nu nog de voormalige UTS en het Agnes college staan wil de gemeente 135 woningen en 1500 m2 zorggerelateerd programma bouwen.

Dieperhout is onderdeel van het bestemmingsplangebied Noordwest. In de nabije toekomst zijn er in dit gebied, naast Dieperhout, een aantal andere, grote ruimtelijke ontwikkelingen gepland: nieuwbouw van het Driestar college aan de Kagerstraat, herontwikkeling van de Universitaire Woonwijk, herontwikkeling van de Nieuweroord flat en herontwikkeling van het voormalige NZH terrein.

dieperhout

Ondanks de stedenbouwkundige, architectonische, verkeerskundige en milieutechnische samenhang tussen deze verschillende locaties heeft het college geen integraal plan gemaakt maar alleen voor Dieperhout een nota van uitgangspunten opgesteld. GroenLinks vindt dit vreemd. Het is onduidelijk wat de gevolgen voor het karakter en de leefbaarheid van het hele gebied zullen zijn wanneer de plannen los van elkaar ontwikkeld worden. De motie, waarin GroenLinks het college vroeg om een integraal plan te maken werd, ondanks applaus vanaf de publieke tribune, helaas verworpen.

Ook is GroenLinks kritisch over de kwaliteit van het plan voor Dieperhout. Volgens GroenLinks zit er geen enkel concept achter het plichtsmatig volbouwen van de twee schoollocaties. Een stedenbouwkundige visie en een beeldkwaliteitsplan ontbreken en veel groen gaat verloren. Bovendien is de kans om bestaande verkeerskundige en parkeerproblemen op te lossen niet aangegrepen.

110307_leiden_houtkwarti

GroenLinks is ook teleurgesteld over het feit dat het college niet bereid is om hergebruik van de twee scholen in Dieperhout serieus te onderzoeken terwijl de gebouwen wel waren voorgedragen voor voorlopige plaatsing op de lijst voor gemeentelijk monument. Dit is helaas niet de eerste keer dat een potentieel monument het af moet leggen tegen, al dan niet terechte, financiële argumenten. De motie van GroenLinks om hergebruik alsnog te onderzoeken werd dan ook verworpen. Eén motie van GroenLinks werd wel aangenomen: voortaan zal een onderzoek naar hergebruik van mogelijke monumenten onderdeel moeten uitmaken van herontwikkelingsplannen in Leiden.

De planvorming voor Dieperhout en de rest van het bestemmingsplangebied Noordwest gaan door. GroenLinks zal deze ontwikkelingen uiteraard kritisch blijven volgen.