Categorie archief: Leiden

Guerilla Art: Multipleks Leiden #3

Twee jaar geleden plaatste ik wat foto’s van Multipleks op dit blog (Multipleks #1 en Multipleks #2), het collectief dat zich gevestigd heeft in het kraakpand op de hoek Schuttersveld/ Stationsweg. Het hoekje, dat in de volksmond ook wel het Gat van Van de Putte wordt genoemd naar de speculant die het gebied liet verloederen, blijft interessant. Al twee jaar lang vraag ik me af waar die deur nou toch voor dient, die op onlogische hoogte aan de zijkant van het gebouw te vinden is. Was het een uitgang? Waarheen dan? Er zijn geen sporen van een brandtrap te zien. En waarom dat gezellige gordijntje? Of is het kunst? Wat is de boodschap?

Ik besloot te zoeken naar foto’s van de oude gevel-situatie. Zou Multipleks er iets mee van doen gehad hebben? Op een foto van een kraakactie van het gebouw in 2006 is in ieder geval nog niets van de deur te zien. Toch kunst dus…?

Op de deur zelf staat te lezen “Cultural relics are irretrievable; please be careful when viewing them“. Een zoektochtje naar deze zin op Google leidde me snel naar K.U.T., oftewel het Kunst Uitschot Team. Het is (was?) een beeldhouwercollectief, dat zich kenmerkt door het op eigen initiatief en of illegaal plaatsen van sculpturen in de openbare ruimte. Zo blijven zij onafhankelijk van de gemeente, welstandscommissies en galeries en bereiken door het ‘verrassingseffect’ gemakkelijker het grote publiek. Anno 2013 zouden we hen “guerilla artists” noemen. Zij eisen een stuk van de publieke ruimte op zonder dat iemand er opdracht voor geeft, veranderen de dynamiek zonder dat iemand hen ervoor betaald.

Het K.U.T. project bij het Gat van Van de Putte heette “Café Cultuur”. Op een foto van de gevel uit november 2008 is een  uithangbord van Heineken te zien. Wanneer je de foto’s van 2006, 2008, 2011 en 2013 naast elkaar ziet, wordt duidelijk dat de gevel telkens in verandering is geweest. Let eens op de steeds wisselende collectie tags en andere grafitti-uitingen. Gratis verrassing en verwondering, steeds opnieuw.

juli 2006

Juli 2006

Uitschot november 2008

November 2008

Multipleks maart 2011

Maart 2011

Multipleks maart 2013

Maart 2013

Prescillia van Noort (@PrescilliavN)

Uniek Leiden: de Meelfabriek

Al sinds 1988 staat de mooie Meelfabriek in het oosten van Leiden te verpieteren. Dat is dus zo lang als ik mij kan herinneren. Ik kende de fabriek van buiten doordat ik er vaak langs fietste, van binnen had ik hem wel eens gezien in een kinderserie (“Dag juf, tot morgen”). Daar speelden kinderen in de transportkokers van het graan, die dwars door het hele gebouw lopen. In mijn dromen stelde ik me voor hoe mijn zusjes en ik daar samen speelden. Graag wilde ik het gebouw met eigen ogen zien.

Afgelopen najaar was het zover. Wat een imposant gebouw! Het is bijna geheel uit gewapend beton opgetrokken, en zal de komende honderden jaren stevig blijven staan. Zonde om dit te slopen, ook was daar jarenlang wel sprake van. Hieronder een foto-impressie:

SAMSUNGSAMSUNG SAMSUNG SAMSUNG SAMSUNG SAMSUNG SAMSUNG SAMSUNG SAMSUNG SAMSUNG SAMSUNG SAMSUNG

 

 

 

 

 

 

 

DeMeelfabriek is een verzameling van 13 industriële gebouwen die samen één van de grootste meelfabrieken van Nederland vormden.  Ergens nu, voorjaar 2013, zou begonnen worden aan de transformatie. Er komt van alles, waaronder een wellnesscentre, kantoorruimte en appartementen die in alle hipheid “lofts” genoemd worden. Uiteindelijk zullen mensen er wonen, werken, leren, recreëren, cultuur snuiven en winkelen. Buurtactiviteiten, kinderdagverblijven, restaurants en cafés, gespecialiseerde winkels en winkels voor de alledaagse boodschappen vinden er hun plek. Er komen grote open en overdekte terreinen, nieuwe parken (Singelpark!) en een nieuwe haven. Het klinkt als gentrificatie ten voeten uit, maar hopelijk met genoeg ruimte voor álle Leidenaars.

De ambities liggen hoog. Na 25 jaar is het tijd voor de transformatie! Recessie of niet, let’s get started! Laat de Meelfabriek stapje bij beetje de toekomst krijgen die ze verdient. En laat alle Leidenaars, hip of ouderwets, jong of oud, creatieve klasse of niet, van haar schoonheid genieten. Ik zie het al voor me.

Prescillia van Noort (@PrescilliavN)

Uit de oude doos: De nieuwe Morsweg

Een groene, compacte stad is de stad van de toekomst. Dat geldt ook voor Leiden. We moeten zoeken naar creatieve en duurzame oplossingen om de schaarse ruimte in de stad de beter te benutten. Als we slim en vooruitstrevend zijn kunnen we Leiden verrijken met meer groen, meer woningen, meer kleine bedrijven, meer kunst, meer speelplaatsen en meer ruimte voor openbaar vervoer en de fiets. Zoals hier op de Morsweg.

Walter van Peijpe

Dit bericht verscheen eerder op http://waltervanpeijpe.com/


							

Uit de oude doos: Spontane stadsinrichting

collage Walter van Peijpe

De openbare ruimte

Begin maart maakte het college bekend iets te willen doen aan de kwaliteit van de openbare ruimte. Hiervoor is de ’ontwerp-kadernota kwaliteit openbare ruimte 2025’ opgesteld. Deze nota stelt voor de komende 15 jaar de uitgangspunten vast voor de ontwikkeling, inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Het college wil meer rust en samenhang, die moet ontstaan door duurzaamheid en standaardisatie bij de stadsinrichting. Inmiddels is de inspraak verwerkt en in januari 2012 zal de gemeenteraad de kadernota vaststellen.

De keuze voor duurzaamheid en standaardisatie  is niet verrassend. De nota bouwt voort op de oplossingen en materialen die zich in Leiden al bewezen hebben. Het past dus goed bij de uitgangspunten van het programma Binnenstad, waarin een strategie van conserveren de kwaliteit van de historische binnenstad moet vergroten. Daar is op zich niets mis mee en veel mensen zullen rust en samenhang in de openbare ruimte wel waarderen.

Het openbare leven

Maar daarmee zijn we er natuurlijk nog niet. De openbare ruimte is meer dan nette bankjes, rustieke lantaarns en mooie klinkers. In de openbare ruimte speelt zich immers het openbare leven af dat van dag tot dag en van plek tot plek verschillend is. Zelfs een historische binnenstad verandert met de tijd en de manier waarop mensen de stad beleven en gebruiken zal over een paar jaar anders zijn dan nu. Een stad leeft en dus zal ook de inrichting van de openbare ruimte mee moeten veranderen met actuele stedelijke en maatschappelijke ontwikkelingen. Dit vraagt om tijdelijkheid, uniciteit en flexibiliteit bij de stadsinrichting

De uitdaging

Deze twee inrichtingsprincipes, duurzaam/gestandaardiseerd tegenover tijdelijk/uniek, kunnen natuurlijk prima naast elkaar bestaan. Voor het eerste inrichtingsprincipe is de nota een geschikt toetsingskader. Het tweede inrichtingsprincipe is echter niet in een nota te vatten. Hiervoor is juist spontaniteit en creativiteit nodig. Dat is een mooie uitdaging voor de gemeente Leiden.

Misschien kunnen stadsgebruikers hierbij helpen door met inrichtingsvoorstellen te komen. Zij beleven immers de openbare ruimte het meest. Een goed bestaand voorbeeld hiervan is het Stadslab. Het is dan wel de taak van de gemeente om deze initiatieven de ruimte te geven, de goede plannen te selecteren en ze vervolgens snel uit te voeren.

Inspiratie

Op de site BXL100 staan prachtige voorbeelden van creatieve, unieke, virtuele transformaties van openbare ruimtes in Brussel. Wellicht kunnen deze voorbeelden het college inspireren en hen overhalen ook in Leiden ruimte te geven aan ‘spontane stadsinrichting’.

foto’s door BXL100

Walter van Peijpe

dit artikel verscheen eerder op http://waltervanpeijpe.com/

Uit de oude doos: ‘Nieuw Elan’ in de Mirakelsteeg

Geheel onterecht was er weinig aandacht in de Leidse media over het verheugende feit dat woningcorporatie Portaal in maart 2011 de prijsvraag ‘Nieuw Elan’ won met het ontwerp van Han Dijk, Bart Schrijnen en Emile Revier voor de transformatie van de Mirakelsteeg in Leiden. Het is namelijk een geweldig goed plan dat verdere uitwerking verdient. Het ontwerp kan, als het wordt uitgevoerd, een schoolvoorbeeld worden van succesvol binnenstedelijk bouwen in Leiden.

De ontwerpwedstrijd was uitgeschreven door de woningcorporaties Haag Wonen, Mitros, Com•wonen, Portaal en het Stimuleringsfonds voor Architectuur (SfA). Deelname aan de prijsvraag stond open voor jonge architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, planologen, sociaal geografen, stadssociologen en deskundigen op het vlak van bewonersparticipatie. De opdracht was om op een vernieuwende, kwalitatieve en gedurfde manier een nieuwe toekomst te schetsen voor buurten uit de jaren ’70 en ’80.

De Mirakelsteeg ligt in het centrum van Leiden, achter de Lange Mare. Het is zo’n typische 70’er – 80’er jaren stadsvernieuwingsbuurt, zoals die er zoveel zijn in Leiden. De architectuur is van matige kwaliteit, er wordt alleen gewoond en geparkeerd en de inrichting van de openbare ruimte is weinig aantrekkelijk. Het ontwerpteam  Dijk, Schrijnen en Revier heeft de locatie bijna chirurgisch bestudeerd en maakt van de Mirakelsteeg weer een levendige, groene en aantrekkelijke buurt: Auto’s verdwijnen onder een groen parkeerdek, bestaande huizen worden energiezuinig gemaakt, de huidige structuur wordt verdicht door het afmaken en toevoegen van huizen en er komt weer een buurtwinkel op de hoek.

Het ontwerp voor de Mirakelsteeg is ook interessant omdat het als voorbeeld kan dienen voor de transformatie van andere stadsvernieuwingsbuurten in het centrum van Leiden. Kortom een fantastisch plan dat laat zien dan met veel creativiteit binnenstedelijk bouwen niet alleen meer aantrekkelijkere woningen oplevert maar ook een  mooie en groene leefomgeving.

Walter van Peijpe

Dit artikel verscheen eerder op http://waltervanpeijpe.com/