Leiden geniet even van Turkse koffiecultuur

2013-05-22 12.57.10Het was weer een grijze dag. Gelukkig werd Leiden vanmorgen opgevrolijkt door  de komst van de ‘Mobile Turkish Coffee Truck’. De truck is een initiatief van Turks-Amerikaanse vrijwilligers en rijdt de hele wereld rond om mensen in contact te brengen met de Turkse cultuur en de verbindende kracht van koffie. De Turkse – of liever Ottomaanse – koffiehuizen vormen immers al sinds de 16e eeuw een plek voor ontspanning, ontmoeting en gezellige discussie.Vandaag mocht ook Leiden even genieten van de genoegens van het drinken van een kopje Turkse koffie.

Preziosi Coffee HouseHet eerste koffiehuis van Istanbul
Volgens de overlevering werden de eerste koffiehuizen van Istanbul in 1554 geopend door twee Arabische koopmannen: Hakem van Aleppo en Sems van Damascus. De koffiehuizen stonden midden in de wijk Tahtakale, vlakbij het economisch hart van de stad. Het drinken van koffie was in die tijd al populair, maar door de komst van de koffiehuizen werd het een ware rage. De koffiehuizen vervulden een centrale rol binnen de Ottomaanse cultuur, en vormden een aantrekkelijke plek om te luieren, spelletjes te spelen, te converseren, schrijven of lezen.

Het koffiehuis in de moderne stad
Ook in het moderne Istanbul wordt er nog volop genoten van Turkse koffie. Het bedrijf Kurukahveci Mehmet Efendi, opgericht door de in 1857 geboren Mehmet Efendi, heeft de koffiecultuur nieuw leven ingeblazen en in een hip jasje gestoken. Wie in Istanbul is moet zeker even langs bij de art deco headquarters van het bedrijf, niet ver van Tahtakule, waar de Turkse koffiegeschiedenis ooit begon.

Turkse koffie in Nederland
De Mobile Turkish Coffee Truck was vandaag even in de stad om Leidenaren kennis te laten maken met de Turkse koffiecultuur. Heb je de truck gemist?
De komende dagen is de truck nog bezig met haar Europese tour en te vinden op diverse plekken in Nederland, België en Frankrijk. Wordt ook dat te lastig? Bezoek dan eens een van de Turkse supermarkten in Leiden, bijvoorbeeld in de Kopermolen of op het Kooiplein. Grote kans dat je er zelfs de koffie van Kurukahveci Mehmet Efendi vindt…

Bijdrage van Simone Pekelsma (@simonepekelsma)

Trage vragen

In deze tijd doen we veel dingen sneller dan tien jaar geleden, en iedere generatie lijkt wel weer sneller dan de voorgaande. ‘We’ willen resultaten in een hoge frequentie, zodat we blijven opvallen en mee kunnen blijven doen. Het gemeentebestuur heeft het ook. Binnen de vier jaar dat een college zit, moeten de resultaten van het ingezette beleid zichtbaar zijn. De wethouders lijken te denken dat hun positie of die van hun partij daarvan afhangt. Dit resulteert in veel kortlopende plannen, waarbij projecten worden getrokken door managers die tijd en geld strak beheren.

janoshnatuurlijketijd

afbeelding: ‘Natuurlijke Tijd’ van Janosh

Voor veel kwaliteiten van de stad kunnen we dit elan best gebruiken. Maar voor een vergaande verduurzaming van de stad ligt het wat anders. Om te beginnen kosten ruimtelijke veranderingsprocessen in de bestaande stad al gauw tien jaar. Vervolgens hebben we een flink ambitieniveau. Om een stad te transformeren naar een duurzame stad, zijn concepten en maatregelen nodig die we ons deels niet kunnen voorstellen. De technieken en processen die we kennen, brengen ons hoogstens op een tussenniveau, van zeg ‘over tien jaar’, en ze kunnen zelfs een beperking zijn voor volgende of verdere stappen. Mijn stelling is dat je grote veranderingen niet kunt vatten in projectplannen, waarbij er op angelsaksische wijze rechtstreeks op een zeer concreet doel wordt afgestevend.

transformatierupsvlinder

Filosoof Harry Kunneman introduceerde het begrip ‘trage vragen’, in eerste instantie rondom de transcendentie van de mens. Het betekent dat je vragen stelt, geschikt voor processen waarop je het ideale antwoord nog niet kunt kennen. Kunneman en anderen hebben het begrip uitgewerkt voor verandering van organisaties. Ik denk dat het ook een interessante benadering is voor transformatieprocessen in de fysieke omgeving.

zitteninvraagteken

Het stellen van trage vragen heeft net zo goed een planmatig karakter. Samen gaan we gemotiveerd op pad, laten we zeggen naar ‘een stip aan een zonnige horizon’. We zoeken met elkaar de aanknopingspunten om vanuit onszelf en binnen het systeem te transformeren. Waarom willen we iets, hoe kunnen we daar met elkaar aan werken? Daarbij kunnen we afspreken zo soms even stil te staan, om ons heen te kijken en te bepalen of we onze koers en ons gezelschap bijstellen. De gemeente kan deze werkvorm zelf hanteren én inzetten bij het ondersteunen van burgers en bedrijven die zich inzetten voor verduurzaming. En als we dan toch het hooghangende fruit gaan plukken, nemen we onderweg het laaghangende wel mee. Goed tegen de honger, en het smaakt naar méér.

transformatieopreisgaan

Geplaatst door Mieke Weterings

Ga naar buiten!

Ik heb vandaag vrij. Jij waarschijnlijk ook. Waarom we vandaag vrij hebben is historisch toevallig zo bepaald. Er is herhaaldelijk voorgesteld deze christelijke feestdag in te ruilen voor een andere dag vrije dag, bijvoorbeeld een islamitische feestdag. Dat lijkt mij een redelijke wens, maar desalniettemin is hier nog altijd te veel verzet tegen. Persoonlijk maakt het me niet zo veel uit, ik heb liever een extra vakantie dag die ik naar eigen behoefte op kan nemen om bijvoorbeeld midzomernacht te vieren. Wel jammer dat dan iedereen op andere momenten vrij gaat nemen.  Zo’n collectieve vrije dag is ideaal om met een groep vrienden af te spreken. Het leuke van vrij op een islamitische feestdag is dat deze niet altijd in het zelfde jaargetijde vallen.

Regen op het strand

Of zijn we gehecht aan onze gebruikelijke extra vrije dagen tijdens de lente? Vandaag zit het weer anders niet mee. Jij zit zelfs binnen een weblog over de dichtbevolkte Leidse Ruimte te lezen! Maar niet getreurd: koud is het niet. Trek een regenjas aan en ga naar buiten. Dat is goed voor je. Geen idee waar naar toe te gaan? Ga dan eens hier naar toe, dan kom je via een korte wandeling op een misschien wel uitgestorven strand.

Maandagbijdrage van Jochem Lesparre

Stad van parken, cultuur, en vooruit…tapas

De afgelopen dagen was ik in Madrid. Ik had me voorgenomen me eens niet te verdiepen in stedelijke ontwikkeling, nieuwe culturele venues of interessante stadswijken, maar gewoon te genieten van mijn omgeving. Voor een groot deel is dat gelukt. Ik heb in lange tijd niet zoveel tapas gegeten als afgelopen weekend, en ook het aantal bezochte terrassen lag wat hoger dan mijn gemiddelde in Leiden. En toch heb ik het niet helemaal kunnen laten, en heb ik me wel weer degelijk ondergedompeld in enkele stedelijke projecten. De meest indrukwekkende – en toeristisch interesssante – wil ik vandaag graag met jullie delen…

Retiro ParkHet Retiro Park

Madrid is een van de meest groene steden van Europa. Dat blijkt niet alleen uit de cijfers, maar wordt ook direct duidelijk als je er bent. Het Retiro Park is wat mij betreft een van de mooiste parken van de wereld. Het combineert groen met historisch interessante gebouwen, terrassen, sport faciliteiten, publieke activiteiten en honderden – al dan niet duizenden – plekken om lekker te liggen luieren. In het park hangt een heerlijk rustige en gemoedelijke sfeer, maar het is er absoluut niet saai. Het park is goed ontsloten, en makkelijk bereikbaar met de bus en de metro. Ik durf het bijna niet te zeggen, maar zou het Retiro Park misschien wel eens perfect kunnen zijn?

Madrid RioMadrid Río

Ooit was het gebied rondom de Manzaranes rivier een onaantrekkelijker plek. Een snelweg liep aan beide zijden parallel aan het water, en ontnam daarmee de Madrilenen alle lust om dit deel van de stad te bezoeken . De flats naast de snelweg fungeerden ongeveer als roetfilter, en werden daarom ook niet bepaald gezien als aantrekkelijke woonlocatie. Van dit alles is nu echter niets meer te zien of te merken. Voor het project Madrid Río is de snelweg ondertunneld, en is langs de rivier een 10 kilometer lange boulevard aangelegd met sportvelden, kiosken en groenstroken. Tegenwoordig rijden er geen auto’s meer, maar is er volop ruimte voor voetgangers, hardlopers, fietsers en mensen op rolschaatsen en skates. De flatgebouwen die ooit uitkeken op de drukke autoweg, hebben nu een prachtig uitzicht over een groen park dat zich zowel links als rechts kilometers uistrekt…

Matadero_MadridMatadero

In Leiden werd het slachthuis omgetoverd tot de woonwijk Nieuw Leyden. In Madrid werd het monumentale slachthuis uit 1911 omgebouwd tot het Matadero centrum voor hedendaagse kunst en cultuur. Tegenwoordig kan je er terecht voor films, muziek, theater, lezingen, cursussen en natuurlijk heerlijke hapjes en drankjes. Er is zelfs een botanische tuin op het terrein. Vanaf Matadero loop je zo de boulevards van Madrid Río op, dus als je wil zou je al skeelerend een film kunnen bekijken, tapas kunnen eten, om je weg daarna al koffie drinkend te vervolgen naar het volgende metrostation. Wat wil een mens nog meer? 🙂

Bijdrage van Simone Pekelsma (@simonepekelsma)

Het Singelstrand

singelstrand def

Zoals u weet was ik voor het behoud van de Van der Klaauwtoren aan de Kaiserstraat. Het was immers een monumentale toren en er was een prima plan voor hergebruik. Maar goed, de toren en het ‘Blauwe Gebouw’ zijn gesloopt. Het terrein langs de Witte Singel is nu een door hekken omheinde, troosteloze vlakte. Dat zal voorlopig wel zo blijven. De Universiteit, eigenaar van de grond, heeft wel een plan voor een nieuwe woontoren en een aantal luxe cottagewoningen, maar er is nog geen ontwikkelaar. En dus is er ruimte voor tijdelijk gebruik!

Als ik de Universiteit was, zou ik het wel weten: het Singelstrand. Veel hoeft het niet te kosten, zand erover en klaar! Studenten[verenigingen] kunnen het strand inrichten en beheren. Het Singelstrand wordt dé plek om tentamens te leren en om te relaxen tussen de colleges door. Tijdens de El Cid-week zal het strand afgeladen zijn!

Maar het Singelstrand is er natuurlijk voor alle Leidenaren en bezoekers van de stad. Je kan er strandstoelen huren, een ijsje kopen, vliegeren, strandvolleyballen, in de singel zwemmen en nog veel meer. Natuurlijk, het strand van Katwijk is vlakbij, maar een stadsstrand is toch anders. Hier ga je even snel lopend of op de fiets naar toe en je bent zo weer thuis. Het Singelstrand zou een aanwinst zijn voor Leiden. Nu maar hopen dat de Universiteit er ook zo over denkt!

Collage: Walter van Peijpe