Reeks: Compact Groen 11-15

De bouwopgave de komende jaren voor de stad Leiden is om meer te bouwen op dezelfde oppervlakte. De stad zal niet groeien, maar de footprint van de inwoners wordt groter. We hebben onder andere meer vierkante meters woonruimte per persoon nodig. Hoe zorgen we er nou voor dat dat niet ten koste gaat van de kwaliteiten van de stad? Compact of intensief bouwen lijkt het toverwoord. Maar wat is dat nou eigenlijk? Deze reeks gaat op zoek naar projecten, goede voorbeelden van gecombineerd intensief bouwen en groen.

11 terrassengebouw / grupa planeta in Barcelona / architect onbekend http://www.thoughtequity.com/video/clip/702C458_036.do

12 terrassengebouw / acros fukuoka / architect: emilio ambasz
http://midori-life.blogspot.com/2010/11/green-building-acros-fukuoka.html

13 terrassengebouw / amman / architect onbekend http://www.greenprophet.com/2010/05/jordan-sustainable-building-conference/

14 terrassengebouw / celosia in Madrid / architect: mvrdv http://www.dearchitect.nl/projecten/2009/10/madrid+MVRDV+Celosia/Madrid+MVRDV+Celosia.html

15 terrassengebouw / urban cactus in Rotterdam / architect: ucx architects
http://inhabitat.com/urban-cactus-building/ucx-architects-urban-cactus-building-dutch-architects/

Pakeren, parkeren en nog eens parkeren

klik op de afbeelding om de video af te spelen

Recente cijfers ontkrachten noodzaak Morspoortgarage schreef fractievoorzitter Pieter Kos al op de site van Groenlinks. In het programma Politiekeuvel van Unity-TV werd ik deze week  geïnterviewd over deze Mosrspoortgarage maar ook over de parkeergarages aan de Garenmarkt en de Lammermarkt. Het interview is hierboven terug te zien.

Uit de oude doos: ‘Nieuw Elan’ in de Mirakelsteeg

Geheel onterecht was er weinig aandacht in de Leidse media over het verheugende feit dat woningcorporatie Portaal in maart 2011 de prijsvraag ‘Nieuw Elan’ won met het ontwerp van Han Dijk, Bart Schrijnen en Emile Revier voor de transformatie van de Mirakelsteeg in Leiden. Het is namelijk een geweldig goed plan dat verdere uitwerking verdient. Het ontwerp kan, als het wordt uitgevoerd, een schoolvoorbeeld worden van succesvol binnenstedelijk bouwen in Leiden.

De ontwerpwedstrijd was uitgeschreven door de woningcorporaties Haag Wonen, Mitros, Com•wonen, Portaal en het Stimuleringsfonds voor Architectuur (SfA). Deelname aan de prijsvraag stond open voor jonge architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, planologen, sociaal geografen, stadssociologen en deskundigen op het vlak van bewonersparticipatie. De opdracht was om op een vernieuwende, kwalitatieve en gedurfde manier een nieuwe toekomst te schetsen voor buurten uit de jaren ’70 en ’80.

De Mirakelsteeg ligt in het centrum van Leiden, achter de Lange Mare. Het is zo’n typische 70’er – 80’er jaren stadsvernieuwingsbuurt, zoals die er zoveel zijn in Leiden. De architectuur is van matige kwaliteit, er wordt alleen gewoond en geparkeerd en de inrichting van de openbare ruimte is weinig aantrekkelijk. Het ontwerpteam  Dijk, Schrijnen en Revier heeft de locatie bijna chirurgisch bestudeerd en maakt van de Mirakelsteeg weer een levendige, groene en aantrekkelijke buurt: Auto’s verdwijnen onder een groen parkeerdek, bestaande huizen worden energiezuinig gemaakt, de huidige structuur wordt verdicht door het afmaken en toevoegen van huizen en er komt weer een buurtwinkel op de hoek.

Het ontwerp voor de Mirakelsteeg is ook interessant omdat het als voorbeeld kan dienen voor de transformatie van andere stadsvernieuwingsbuurten in het centrum van Leiden. Kortom een fantastisch plan dat laat zien dan met veel creativiteit binnenstedelijk bouwen niet alleen meer aantrekkelijkere woningen oplevert maar ook een  mooie en groene leefomgeving.

Walter van Peijpe

Dit artikel verscheen eerder op http://waltervanpeijpe.com/

Leiden groener en 3D

De groene gebieden rond Leiden willen we graag groen houden, daarom moeten we de ruimte in de stad slimmer gebruiken, want er is behoefte aan steeds meer woon- en bedrijfsruimte. Bij intensiever ruimtegebruik verandert het stedelijk klimaat. Niet alleen het sociale klimaat verandert er door, maar ook het fysieke klimaat. Het weer in een stad is namelijk altijd een beetje anders dan in het landelijk gebied eromheen. De gebouwen en bestrating nemen meer zonnewarmte op en houden deze ook langer vast. Hierdoor is het in de stad vaak een paar graden warmer dan erbuiten. De verhardde oppervlakken van de stad nemen daarentegen minder regenwater op en voeren dit ook sneller af. Hierdoor krijg je bij hevige regenval wateroverlast in de stad. Door verdere verstedelijking en klimaatverandering met extremer weer zoals hittegolven en hoosbuien zal dit alleen maar erger worden.

Wateroverlast in Leiden op Omroep West

De oplossing voor deze problemen moet niet alleen gezocht worden in airconditioning en meer straatputten, maar de stad moet groener. Groen neemt regenwater op en zorgt zo voor minder wateroverlast. Het verdampen van dit water zorgt later bij droogte voor verkoeling. Dit is een van de redenen dat je op dit weblog veel over groene daken ziet.

Groene daken Groene daken Groene daken

Als de gemeente groene daken als oplossing wil gebruiken, moet wel bekend zijn waar en hoeveel daken daarvoor geschikt zijn. Een ambtenaar op de fiets alle daken van de stad laten inventariseren kost veel tijd. Wat je eigenlijk nodig hebt is een 3D model van de stad, maar dat is er nog niet en dat laten maken is duur. Maar Nederland is wel al helemaal 3D gemeten door de Waterschappen en Rijkswaterstaat (AHN). Met een laserscanner in een vliegtuig is voor iedere vierkante meter op tien punten de hoogte gemeten. Daar een mooi 3D model van maken is nog een hoop werk, maar platte daken kunnen er automatisch in herkend worden. Er is nog veel meer nuttige informatie uit te halen. Kijk zelf  eens in de gratis viewer.

Viewer met iedere 5 meter de hoogte van het Actueel Hoogtemodel Nederland (AHN)

Bijdrage van Jochem Lesparre

Studenten-bedrijventerrein ‘De Nieuwe Waard’

industrieterrein-de-nieuwe-waard

Veel steden zitten in hun maag met verouderde en vaak verpauperde
bedrijventerreinen die niet meer voldoen aan de huidige vraag. Tegelijkertijd wordt aan de randen van de stad het landschap bedreigd door de wens daar nieuwe bedrijventerreinen aan te leggen. Milieudefensie denkt dat er al genoeg beschikbare bedrijventerreinen zijn en is dus tegen deze aanleg. Daarom stelt zij een bouwstop voor, gekoppeld aan een herstructureringsfonds voor bestaande bedrijventerreinen. Dit laatste idee is interessant. Met meer geld is het misschien mogelijk om deze gebieden opnieuw te ontwikkelen. Een verbod op de aanleg van nieuwe bedrijventerreinen is te negatief gedacht.

Op vrijdag 6 februari 2009 promoveerde landschapsecoloog Robbert Snep aan de universiteit Wageningen op het onderzoek ‘Biodiversity conservation at business sites – options and opportunities’. Volgens hem kunnen bedrijventerreinen een belangrijke rol spelen bij het behoud van natuur en biodiversiteit wanneer zij ‘groener’ worden ingericht. Ecologische beplanting in
plaats van ‘bedrijfsgroen’, tijdelijke natuur en groene daken en gevels kunnen voor veel diersoorten een nieuw leefklimaat opleveren. Groene bedrijventerreinen kunnen zelfs, door hun ligging tussen stad en
landschap, een bron zijn voor meer stadsnatuur. img_3326Het verouderde bedrijventerrein ‘De Waard
in Leiden ligt vlak bij het historische centrum van Leiden en ver van de natuur. De kwaliteit van de architectuur en de openbare ruimte is inferieur. Zelden is kostbare ruimte zo inefficiënt gebruikt als hier.
Maar met het geld uit het herstructureringsfonds van Milieudefensie, de inzichten van Robbert Snep en een efficiënter gebruik van de ruimte kan bedrijventerrein ‘De Waard’ een nieuwe toekomst krijgen. Sterker nog: het zou wel eens de spannendste plek van Leiden kunnen worden door het realiseren van een groene studentenwijk boven de bedrijfsgebouwen. De recycle-architectuur in de ‘bovenwijk’ is flexibel, duurzaam en klimaatneutraal. Op de daken zijn moestuinen, picknickplaatsen en ander openbaar groen aangelegd. Studenten hebben baantjes bij de opgeknapte
bedrijven in de ‘benedenwijk’ waar de openbare ruimte opnieuw is
ingericht. Stadslandbouw, stadsdieren en stadskunst krijgen alle ruimte. Alleen milieuvriendelijk vervoer heeft toegang tot de wijk.  Ook na vijf uur en in het weekend is het een veel bezochte, levendige wijk. ‘De Nieuwe Waard’ is het eerste groene ‘studenten-bedrijventerrein’ van Nederland.

Walter van Peijpe

[samples van: Luc Deleu, Banksy, Dirk van den Bosch [mostag], Georg Noordanus/Hendrik-Jan Kldeweij, containerhouse Wellington, ea, klik op de foto voor een vergroting]
 
Dit artikel verscheen eerder op http://waltervanpeijpe.com/